တခ်ိဳ႕ေတြ အိပ္ယာက ထလာတယ္။ တခ်ိဳ႕က အိပ္ယာႏိုးလာတယ္.....ဒါပါပဲ ဗီယက္နာေ႐ွာ့ ...ဆိုတာ

တခ်ိဳ႕ေတြ အိပ္ယာက ထလာတယ္။ တခ်ိဳ႕က
အိပ္ယာႏိုးလာတယ္.....ဒါပါပဲ ဗီယက္နာေ႐ွာ့ ...ဆိုတာ

"ဗီယက္နာအဝန္း"
         
အဲဒီအေနာက္ကမၻာမွာအရာအားလံုးႏွင့္တကြ နည္းပညာေဖာ္ျမဴလာမ်ား၏ ေကာက္ခ်က္မ်ားကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘာသာစကားေတြနဲ႕တည္ေဆာက္ခဲ့မိၾကတယ္။ သူတို႕ကပဲ ဘာသာစကားကို ျပန္ၿပီး သံုးသပ္ခဲ့ၾကတယ္။ သူတို႕သံုးတဲ့ဘာသာစကားမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ႐ွိေနတယ္။ ဒါက အေသအခ်ာပဲ။

႐ူးေဒါ့ကားနက္(ဖ) (Rudolf Carnap) ဆိုတဲ့ ဂ်ာမန္ဖြား ေတြးေခၚပညာ႐ွင္ဟာဒီကိစၥမွာ စကားလံုးေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကို႐ွာရင္း ဘာသာေဗဒကို ေျမလွန္ဖို႕ ႀကိဳးစားခဲ့သူတစ္ေယာက္ပါ။သူက "logical positivism" ရဲ႕ ေခါင္းကိုင္အဖ ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္။ ဗီယက္နာအဝန္းလို႕ေခၚတဲ့ ViennaCircle ရဲ႕ ဦးေဆာင္ဦး႐ြက္ျပဳသူ တစ္ဦးပါပဲ။ ဗီယက္နာအဝန္း ဆိုတာ ၁၉၂၂ မွာ ဗီယက္နာတကၠသိုလ္(University of Vienna)ကို ဗဟိုျပဳၿပီး ပါေမာကၡေတြ ပညာခ်င္းဖလွယ္ စည္းေဝးတဲ့ပြဲ။ ကမကထလုပ္တဲ့သူက ေမာရစ္႐ွလစ္(ခ္) (Moritz Schlick) ကသဘာပတိေနရာယူခဲ့ၿပီး ပညာ႐ွင္ အေတာ္မ်ားမ်ား တက္ခဲ့တယ္။ သူတို႕နဲ႕အတူ ေမာရစ္ရဲ႕ တပည့္ေက်ာ္ ဟားဘတ္ဖိုင္း(Herbert Feigl)ဆိုတဲ့ ၾသစႀတီးယား ေက်ာင္းသားေတြေတာင္ ပါတာေပါ့ေလ။ လက္ေစာင္းထက္တဲ့သူေတြခ်ည္းပါပဲ။ "ဟားဘတ္" ကေတာ့ အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ပဲ ပါတာေပါ့။ သူက ငယ္တာကိုး။အဲဒီမွာ တပည့္အျဖစ္ေခၚလာတဲ့ "ဟားဘတ္" က ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ ပါေမာကၡျဖစ္လာၿပီး၁၉၃၁ မွာ သူက စာတမ္းတစ္ေစာင္နဲ႕ "Logical Positivism" ဆိုတဲ့ နာမည္ကို မသင့္ေလ်ာ္ဘူးဆိုၿပီး ေျပာင္းခိုင္းတဲ့သူ။ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာက အဲဒီလို ငခၽြတ္ကေလးေတြေတာင္ ဗီယက္နာအဝန္းမွာေဘးထိုင္အဆင့္ပဲ ႐ွိေတာ့ ဥကၠ႒ရာထူး ယူထားတဲ့ "Logical Positivism" ရဲ႕ဖခင္"ကားနက္(ဖ)"ကို စဥ္းစားၾကည့္ေပါ့ေလ။ ႐ူးေဒါ့ကားနက္(ဖ) ဘာလုပ္သြားသလဲ။ သူ႕ရဲ႕ဦးေဆာင္မႈနဲ႕မီတာဖစ္ဆစ္ (Metaphysics)ကို ျပန္သံုးသပ္တယ္။

"မီတာဖစ္ဆစ္" ဆိုတာ
"မီတာဖစ္ဆစ္" ဆိုတာက အေတြးအေခၚဒါမွမဟုတ္ ဒႆနပညာ နည္းနည္းပါးပါး တီးေခါက္မိသူဆိုရင္ သိပါလိမ့္မယ္။ ျဖစ္တည္မႈ(existence) နဲ႕ ဥာဏ္ပညာ (knowledge)ကို ဦးစားေပးတဲ့ ဒႆနိကေဗဒ ရဲ႕ အကိုင္းအခက္တစ္ခုပါ။မီတာဖစ္ဆစ္ အေျခခံတာက အခ်က္ႏွစ္ခုရယ္ပါ။ အဲဒါေတြကေတာ့
-       အဲဒီမွာဘာ႐ွိသလဲ (What is there )
-       အဲဒါဘာနဲ႕တူသလဲ (What is like)    ပါပဲ။

သက္႐ွိနဲ႕ကမၻာေျမ (စႀကၤာဝဠာ) ၾသကာသေလာကရဲ႕ျဖစ္တည္မႈ(Nature of being and world) ကို ေလ့လာတဲ့ ပညာပါ။ ေ႐ွးယခင္ကတည္းက ႐ွိခဲ့တဲ့ "ေကာ္စမိုေလာ္ဂ်ီ"နဲ႕ မီတာဖစ္ဆစ္ ကို ကားနက္(ဖ)ဟာ ျပန္သံုးသပ္ဖို႕ တပ္လွန္႕တယ္။ ဒါ့အျပင္ သူက ဘာသာေဗဒဘက္အေလးသာတဲ့ ေတြးလံုးမ်ိဳးသာ အမွန္တရားနဲ႕ ပိုနီးစပ္တယ္လို႕ဆိုျပန္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕အရင္က သက္ေသျပခ်က္ေတြ အက္ဆီယမ္ေတြဟာေရာ ဘယ္ေလာက္မွန္ခဲ့သလဲ။ ဘာသာစကားထဲက အမွန္တရားကိုဘယ္ေလာက္ရမလဲ။ ေ႐ွ႕ကေထာက္ျပခဲ့တဲ့ ဝါက်ေတြ ဘယ္ေလာက္မွန္သလဲ။ ကားနက္(ဖ)ေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ေတြအိပ္ယာက ထလာတယ္။ တခ်ိဳ႕က အိပ္ယာႏိုးလာတယ္။ ဒါပါပဲ ဗီယက္နာေ႐ွာ့ ဆိုတာ။ ကားနက္(ဖ)ဟာက်မ္းတစ္ေစာင္ တင္သြင္းခဲ့တယ္။ အဲဒါက ဘာသာေဗဒ၏ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖားမႈကို သံုး၍ မီတာဖစ္ဆစ္အားကန္႕သတ္ျခင္း (The Elimination of Metaphysics Through Logical Analysis of Language) ပါပဲ။

ကားနက္(ဖ)ရဲ႕ က်မ္းထဲက သေဘာတရားေလး နည္းနည္းေလာက္ ၾကည့္ရေအာင္ဗ်ာ။တကယ္လို႕မ်ား စာလံုးတစ္လံုးျဖစ္တဲ့ "W" ဟာ နည္းလမ္းႏွစ္ရပ္ အံဝင္ရင္ အဓိပၸါယ္႐ွိတယ္လို႕ သတ္မွတ္မယ္တဲ့။
ပထမတစ္ခ်က္က "W" ကိုေပးႏိုင္တဲ့ ခံစားမႈဟာ "W" ပါဝင္တဲ့ ဝါက်မွာသီးျခား႐ွိရမယ္။
"W" လို႕ေခၚႏိုင္တဲ့အရာဟာ ဝါက်႐ိုးတစ္ခုထဲမွာပဲ ႐ွိရမယ္။
သူက (The mode of the occurrence of "W" in its elementary sentence form must be fixed.) ဆိုလိုတာက ဘယ္ဝါက် ဘယ္စာလံုးကိုမွ မမွီခိုဘဲ "W" ဟာဘာလဲဆိုတာကို ေျပာႏိုင္ရမယ္။
တကယ္လို႕မ်ား အဲဒီလိုမဟုတ္ခဲ့ရင္ ဒုတိယနည္းလမ္းျဖစ္သြားၿပီ။ဒုတိယနည္းလမ္းက "W" ဟာ "S"ဆိုတဲ့ ဝါက်မွာ သြားၿပီးျဖစ္ရင္"S" ဆိုတာကို ျပန္ၾကည့္ဖို႕ အခ်က္ေလးခ်က္ထုတ္တယ္။
            ၁။ "S" လို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အလိုအေလ်ာက္နားလည္ေကာက္ခ်က္ခ်ထားတဲ့ အဓိပၸါယ္တစ္ခု (ဝါ)                                       အဓိပၸါယ္မ်ားကဘာလဲ
            ၂။ "S" ဟာ ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးေအာက္မွာမွားၿပီး ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးေအာက္မွာ မွန္သလဲ
            ၃။ "S" ကို ဘယ္လို သက္ေသျပမလဲ
            ၄။ "S" ရဲ႕အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ကဘာလဲ
ေဖာ္ျပထားတဲ့အခ်က္ေတြနဲ႕ "W" သြားမွီေနတဲ့ "S" ကို တိုင္းရပါဦးမယ္။"W" က လြတ္လြတ္ကၽြတ္ကၽြတ္မွ မျဖစ္တာပဲေလ။

ဂဏန္းႏွင့္မူလအစ
            ဥပမာဆိုပါေတာ့ ။ "Arthropod"လို႕ေခၚတဲ့ ဂဏန္းတို႕ ကင္းေျခမ်ားတို႕လို ခႏၶာကိုယ္မွာ အဆစ္ဆစ္ အပိုင္းပိုင္းေတြမ်ားၿပီးေျခမ်ားမ်ားနဲ႕ တြားသြားေကာင္ ဆိုပါစို႕။ အရာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ "x" သည္ Arthropodျဖစ္သည္ လို႕ေရးရင္ (The thing x is an arthropod) လို႕ ေရးရမယ္။ ဒီဝါက်ဟာ ဘယ္ကေန လာသလဲ။

-       xသည္ တိရစာၦန္တစ္ေကာင္ျဖစ္သည္ ( x is an animal)
-       xတြင္ ေျခဆစ္မ်ား႐ွိသည္။ (x has joined legs)
-       xတြင္ အဆစ္မ်ားပါေသာ ခႏၶာ တစ္ခု႐ွိသည္။ (x has a segmented body)
အဲဒီကေနလာတယ္ေပါ့။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္လည္း အထက္ပါ သံုးခ်က္ဟာ "x သည္ 'Arthropod' ျဖစ္သည္"ဆိုတဲ့ ဝါက်ကေန လာျပန္ေရာ။ ဒါေၾကာင့္ Arthropod ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုမႈဟာ သတ္မွတ္ၿပီးသားလို႕ဆိုတယ္။ ဒါက ပထမဆံုး ကားနက္(ဖ)ေျပာတဲ့ ဘာကိုမွ မမွီတဲ့ စာလံုးရဲ႕ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္။အကယ္၍ တစ္ေယာက္က မသိရင္ Arthropod ဆိုတာ ဒါႀကီးဗ်ာလို႕ ေျပာလို႕ရတယ္။
            ေနာက္ထပ္တစ္ခုက အရင္းအျမစ္ (Principle)လို႕ေခၚတဲ့ စကားလံုးပဲ။ သူ႕မွာ သီးျခားအဓိပၸါယ္ သတ္မွတ္မႈ ႐ွိၿပီးသား။ ဘယ္ထဲမွာမွ ထည့္မေရးရင္"Principle" ဆိုတာ ဘာျပႆနာမွ မ႐ွိဘူး။ ဒီလိုေရးၿပီဗ်ာ။

-  x သည္ y ၏ အရင္းအျမစ္ျဖစ္သည္။ (x is the principle of y) လို႕ေရးရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ နားလည္တာက y ရဲ႕ျဖစ္တည္မႈဟာx ရဲ႕ ေကာင္းမႈေၾကာင့္ (y exist by virtue of x)  ဒါမွမဟုတ္ "(y arises out of x) လို႕ သိၾကတယ္။
-  x ရဲ႕ တိုးတက္မႈဟာ y ဆိုရင္ x ေနာက္က y ဟာ အၿမဲလိုက္ေနရမယ္။ဒါဆို ဒီႏွစ္ခုဆက္ႏြယ္မႈဟာ ေလ့လာေတြ႕႐ွိခ်က္ကိုမွီတဲ့ ေကာက္ခ်က္ျဖစ္တယ္။

ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕လက္ေတြ႕က်က် ျမင္ဖူးလို႕ ေကာက္ခ်က္ခ်တာမ်ိဳးမဟုတ္။ မီတာဖစ္ဆစ္ကယ္ သမားေတြက ဒီအရင္းအျမစ္ဆိုတာႀကီးကိုအရင္ကတည္းက သေဘာမေတြ႕ဘူး။ ဒီဝါက်မွာ "ဆင္းသက္လာတယ္" "ပတ္သက္ေနတယ္"ဆိုတာ ေတြ႕႐ွိခ်က္ကို အေျချပဳထားတာ မဟုတ္ရင္ မီတာဖစ္ဆစ္က ဘာေျပာသလဲဆိုေတာ့ "အဓိပၸါယ္မ႐ွိဘူး"(meaningless) တဲ့။ အဓိပၸါယ္ကို ေသြဖယ္ေန တယ္တဲ့။ ဥပမာ၊ "ေရသည္ ကမၻာ၏ မူလ"(Water is the principle of the world) လို စာေၾကာင္းမ်ိဳး၊ "နာမ္သေဘာသည္ ကမၻာ၏မူလ"(The spirit is the principle of the world) လိုဟာမ်ိဳးကို   လက္မခံဘူး။ဝါက်ထဲမွာ အဓိပၸါယ္မဲ့ စာလံုးတစ္လံုး ပါေနတယ္တဲ့။ အဲဒါ "Principle" ပဲ။ မီတာဖစ္ဆစ္ကယ္တားဆီးေပးလို႕ မတတ္ႏိုင္ဘူး......ဒီလုိစာမ်ိဳး..ဝါက်မ်ိဳးဟာသူ႕ဟာနဲ႕သူ ေနရင္ေတာ့ အေကာင္းႀကီးပဲ။
မီတာဖစ္ဆစ္ကယ္သမားေတရဲ႕ြ႐ွိတဲ့အဓိပၸါယ္မ႐ွိတဲ့ပံုစံမွား(ill form)ေတြဟာအခ်ိန္မေ႐ြးေပၚေပါက္ႏိုင္တယ္
။ေလာဂ်စ္အရ လက္မခံႏိုင္တဲ့ ေဖာ္ျပခ်က..အဓိပၸါယ္မ႐ွိတဲ့ ဝါက်ေတြကိုမီတာဖစ္ဆစ္ကယ္တားဆီးေပးလို႕ မတတ္ႏိုင္ဘူး.....

ဆီဇာသည္ သုဒၶကိန္း
            ေနာက္ထပ္ ဥပမာတစ္ခု ထပ္ေပးမယ္။ ဒီတစ္ခါေတာ့စကားလံုးခ်ိတ္ဆက္မႈ (word sequence)ကို အဓိကေလ့လာမယ့္ ဝါက်ပဲ။ ဒါေလးမေျပာခင္ ႀကိဳေျပာထားခ်င္တာကဒီလုိစာမ်ိဳးဟာ သာမန္လူတစ္ေယာက္ အတြက္ ဒီလူေတြ ႀကံႀကံဖန္ဖန္ ေလွ်ာက္ေျပာေနတယ္လို႕ ထင္စရာ႐ွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီစာကို ဖတ္ဖို႕အတြက္ အဂၤလိပ္သဒၵါကို နည္းနည္းေလး တီးေခါက္မိထားဖို႕လိုတာအမွန္ပဲ။ ဥပမာအားျဖင့္ ဝါက် တစ္ေၾကာင္းကို ဓါးခ်က္ တစ္ခ်က္ထဲသံုးၿပီး ႏွစ္ပိုင္းခြဲပါဆိုရင္ေတာ့ တစ္ပိုင္းက ကံပုဒ္ (subject) နဲ႕ ေနာက္တစ္ပိုင္းက ျပဳလုပ္ျခင္းကို ေဖာ္ေဆာင္တဲ့Predicate ပါပဲ။ ဥပမာ Mg Mg is a teacher ဆုိရင္ ပထမ တစ္ပိုင္းက ကံ (subject)က ေမာင္ေမာင္ျဖစ္ၿပီးဒုတိယ Predicate က "is a teacher" ပါ။ ဒါဆို ဒီဝါက်ေလး တစ္ခုကို ၾကည့္ပါ။
            Caesar is a prime number.
            ဆီဇာသည္ သုဒၶကိန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္  လို႕ အဓိပၸါယ္ရတယ္။       
            ဒီလို ဆီဇာ သုဒၶကိန္းျဖစ္သြားတာဟာ အတုအေယာင္ေဖာ္ျပခ်က္“Pseudo Statement” ျဖစ္တယ္။ ဒီ အတုအေယာင္ ေဖာ္ျပခ်က္ဟာ အဓိပၸါယ္႐ွိတဲ့ဝါက်ေတြမွာျဖစ္ေလ့႐ွိတယ္။ ဒါက သဒၵါေဗဒရဲ႕ တန္ျပန္အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုတယ္။ဒီဝါက် (Caesar is a prime number) မွာ ႐ွိတဲ့ စကားလံုးတိုင္းဟာ အဓိပၸါယ္႐ွိတဲ့ စကားလံုးေတြပါပဲ။ဒါေပမယ့္ ဝါက် တစ္ေၾကာင္းလံုးအေနနဲ႕ အဓိပၸါယ္မ႐ွိျပန္ဘူး။ ျပႆနာက “prime number” ဆိုတဲ့စကားလံုးပါ။ ကံပုဒ္ကို ျဖည့္စြက္ေပးတဲ့ နံပါတ္ကို ကိုယ္စားျပဳစကားလံုးျဖစ္ၿပီး လူမ်ားကိုျဖည့္စြက္ေပးတဲ့ လူ ကိုယ္စားျပဳ မဟုတ္ဘူး။ ဒီေတာ့ ဂရမ္မာ မွန္ရက္နဲ႕ အဓိပၸါယ္မ႐ွိတဲ့ ဝါက်ေတြကို တားဆီးေပးလို႕ မတတ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာအထင္အ႐ွား ပါပဲ။ ဒီေတာ့ ဝါက်တစ္ေၾကာင္းကို ႏွစ္ပိုင္းခြဲရင္ (ကံပုဒ္ (x) နဲ႕ ကံျဖည့္စြက္(y)) Subject (x) နဲ႕ Predicate (y) ႏွစ္အုပ္စု ကိုရမယ္။ ဒီအထိ လက္ခံတယ္။ ဒါေပမယ့္ဒီ ဂရမ္မာဟာ ဘယ္လို “Predicate” မ်ိဳးကို လူအတြက္ ဂဏန္းနံပါတ္အတြက္ သံုးရမယ္လို႕ သတ္မွတ္ခ်က္မ႐ွိဘူး။

သဒၵါ႐ႈေထာင့္ကၾကည့္ရင္
                        ဆီဇာသည္ သုဒၶကိန္းတစ္ခု ျဖစ္သည္  (Caesar is a prime number)
                        ဆီဇာသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျဖစ္သည္။(Caesar is a general)

ဆိုတဲ့ဝါက်ႏွစ္ေၾကာင္းမွာ ႏွစ္ေၾကာင္းစလံုးဟာ ပံုစံမွန္ (well form)ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ေလာဂ်စ္ ႐ႈေထာင့္ကၾကည့္ရင္ “ဆီဆာသည္ သုဒၶကိန္း” ဆိုတာႀကီးက ပံုစံမွား (ill form) ျဖစ္သြားတယ္။ေလာဂ်စ္႐ႈေထာင့္ဟာ “Predicate” ကို ျဖစ္ခ်င္တိုင္း ျဖစ္ခြင့္မေပးဘူး။ ဒါေပမယ့္ သဘာဝဘာသာစကားကေတာ့ သတ္မွတ္ခ်က္မ႐ွိဘူး။ ဒီေတာ့ မီတာဖစ္ဆစ္ကယ္ တည္ေဆာက္မႈဟာ သဘာဝဘာသာစကားေပၚမွာအေျခခံၿပီး တည္ေဆာက္ထားတဲ့အတြက္ စကားလံုး အဓိပၸါယ္မ႐ွိရင္ေတာင္ စာေၾကာင္းက အဓိပၸါယ္႐ွိတယ္။ဒါေပမယ့္ ေလာဂ်စ္ ဘာသာေဗဒမွာေတာ့ အဓိပၸါယ္မ႐ွိတဲ့ ပံုစံမွား (ill form) ေတြဟာ အခ်ိန္မေ႐ြးေပၚေပါက္ႏိုင္တယ္။

ကားနက္ဟာ ေနာက္ထပ္ ဥပမာ တစ္ခုကို တင္ျပတယ္။ အဲဒါကေတာ့ Verb tobe ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ “be” ကို “copula” (ႀကိယာအမ်ိဳးတူ) အျဖစ္နဲ႕ သံုးပါတယ္။ ဥပမာ(I am hungry)၊ ေနာက္တစ္ဖန္ ေနရာျဖစ္တည္မႈ (designate existence) အတြက္လည္း သံုးပါတယ္။ဥပမာ (I am)။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ “I am” ဆိုတာႀကီးကလည္း အဓိပၸါယ္႐ွိတဲ့ ကံျဖည့္စြက္ (Predicate) မဟုတ္ျပန္ဘူး။ ဒီ (I am) မွာ “am” က“Predicate” အေနနဲ႕ မဟုတ္ဘဲ ျဖစ္တည္မႈ (existence) ကသာ “predicate” ျဖစ္တယ္။
ေမာ္ဒန္ေလာဂ်စ္မွာေတာ့ျဖစ္တည္မႈ (existence)ဟာ ကံျဖည့္ပုဒ္ “predicate” ျဖစ္လို႕မရဘူး။ ေဖာ္ျပခ်က္“statement” ဟာ “existance” ကို လကၡဏာ (sign) နဲ႕သာ ေဖာ္ျပတာျဖစ္လို႕ ေလာဂ်စ္အရ လက္မခံႏိုင္တဲ့ေဖာ္ျပခ်က္ (statement)ေတြဟာ “error” တက္လာခဲ့ရတယ္။ အဲဒီလို “error” တက္ေနတဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္ဟာအတုအေယာင္ေဖာ္ျပခ်က္ (pseudo statement) ေတြလို႕ သတ္မွတ္တယ္။
            ျပႆနာက သဒၵါမွန္တိုင္း အဓိပၸါယ္႐ွိတာ မဟုတ္ဘူး။အဓိပၸါယ္႐ွိမ႐ွိ ဆိုတာကို အေတြ႕အႀကံဳေလာဂ်စ္နဲ႕ ခ်ိန္ဆ ရတယ္။ ျပႆနာကို ေျဖ႐ွင္းေပးမယ့္အေတြ႕အႀကံဳေလာဂ်စ္ ဆိုတာကေရာ ဘယ္ေလာက္မွန္ၿပီး တစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦး ဘယ္ေလာက္တူမလဲ။ ေရးသူနဲ႕ဖတ္သူမ်ားစြာေတြရဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳက ဘယ္ေလာက္အံဝင္ခြင္က် ျဖစ္မလဲ။

ေနာက္ထပ္ ဥပမာတစ္ခု ထပ္ေပးတယ္။အဲဒါက “နာမ္” ကိစၥ။

      ဝါက် (၁)....   ငါတို႕ ဘာမွမသိဘူး (We know the Nothing)                                 
      ဝါက် (2) .......ငါတို႕ မိုးကိုသိတယ္ (We know the Rain)                                     

            ဝါက် (၁) သည္ ပံုစံမွာ (ill form) ျဖစ္ေနတယ္။ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ “Nothing” ကို သူက နာမ္အျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့လို႕ပဲျဖစ္တယ္။ “Nothing”ကို ပံုစံမွန္သဒၵါနဲ႕ ဘာသာစကားမွာ နာမ္ဟူ၍ လက္မခံပါ။ ထို႕အတူ ကံပုဒ္ျဖည့္စြက္Predicate အျဖစ္လည္း လက္မခံပါ။ ျဖစ္သင့္တာက “there is nothing which is outside” (အျပင္ဘက္၌မည္သည့္အရာမွ ႐ွိမေနပါ) ပဲျဖစ္ရမယ္။ ဒါေပမယ့္ “The Nothing” ဆိုတာႀကီးကို နာမ္(noun)အျဖစ္ေရာ၊ ကံပုဒ္ျဖည့္စြက္ “Predicate” အေနနဲ႕ ေရာသံုးတာက ဘယ္လိုမွ လက္ခံႏိုင္စရာမ႐ွိဘူး။ဒါေၾကာင့္ ကားနက္(ဖ)ဟာ ဒီလိုကိစၥကို ေရာေထြး(ဝါ)႐ႈပ္ေထြးေစေသာ အမ်ိဳးအစား (Type of confusion)လို႕ သံုးခဲ့တယ္။ မီတာဖစ္ဆစ္ကယ္ ကဗ်ာသမားေတြဟာ သီအိုရီေတြကို ၾကားခံ မီဒီယံ(Medium) အျဖစ္သံုးၿပီး အႏုပညာကို သိပၸံပညာနဲ႕ ႐ႈပ္ေထြးေစတယ္ လို႕ ကားနက္(ဖ)က စြပ္စြဲပါတယ္။အဲဒီလို ႐ႈပ္ေထြးေစတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္  အရည္အေသြးမျပည့္တဲ့၊ေက်နပ္စရာ မေကာင္းတဲ့ အႏုပညာေတြ ေပၚထြက္လာတယ္လို႕ ဆိုတယ္။ ကားနက္(ဖ)က“Meta physicians are musicians without musical ability” လို႕ ေျပာခဲ့တယ္။ မီတာဖစ္ဆစ္ကယ္သမားေတြဟာဂီတ အရည္အေသြးမ႐ွိဘဲ ဂီတဆရာ လုပ္ေနသူေတြရယ္လို႕ စြပ္စြဲပါတယ္။ အဓိက သူတိုက္ခိုက္သြားတာကေတာ့လားရစ္ကဗ်ာ (Lyrical Poetry)ပါပဲ။ ႐ူေဒါ့(ဖ) ကားနက္(ဖ)ရဲ႕ တင္ျပမႈဟာ ဘာသာေဗဒေလာကႀကီးကိုတစ္ဆစ္ခ်ိဳးေျပာင္းလဲ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဘာလင္အဝန္း (The Berlin Circle) တို႕လိုေနာက္ဆက္တြဲေတြ ေပၚလာတယ္။ ကြန္ဂရက္ေတြမ်ားစြာ လုပ္ခဲ့တယ္။

အေရးပါတဲ့ ကြန္ဂရက္ေတြကေတာ့
-       ပရက္(ဂ)(၁၉၂၉၊ ၁၉၃၄)
-       ကိုပင္ေဟဂင္(၁၉၃၆)
-       ကင္းဘရစ္(ခ်္)၊ယူေက (၁၉၃၈)
-       ကင္းဘရစ္(ခ်္)၊ယူအက္(စ) (၁၉၃၉) ေတြျဖစ္တယ္။
            ၿပီးေတာ့ ဗီယက္နာအဝန္းက စာအုပ္ဆယ္အုပ္ေလာက္ကိုထုတ္ေဝခဲ့တယ္လို႕ ဆိုတယ္။ အႏွစ္ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ သဒၵါဟာ ဝါက်အမွန္အမွားကို မဆံုးျဖတ္ႏိုင္ဘူး။ေလာဂ်စ္အရ ေတြးေခၚမွ မွန္မယ္။ ဒီေလာဂ်စ္ေတြးေခၚမႈရဲ႕ အရင္းအျမစ္ဆိုတာ အေတြ႕အႀကံဳလား(ဒါမွမဟုတ္) ဆင့္ပြားေကာက္ခ်က္လား ဆိုတာ ခ်ိန္ဆရမယ္။
ဒီအခ်က္ေတြဟာ အယ္(လ)ကဗ်ာသမားေတြကိုလႈပ္ခတ္ေစတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္တယ္။
            ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ အယ္(လ)ပီကို ေလ့လာမယ္ဆိုရင္သူတို႕အဓိကဆန္႕က်င္တဲ့ မီတာဖစ္ဆစ္ကယ္ ကဗ်ာေလာကကို သိဖို႕လိုကိုလိုတယ္။ သူတို႕ဆီမွာမီတာဖစ္ဆစ္ကယ္(John Done) ေခတ္တစ္ေခတ္ ႐ွိခဲ့ဖူးတယ္။ Self Center-လားရစ္ကဗ်ာဟန္ ဆိုတာကို သိဖုိ႕လိုတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕ဆီမွာ ေရခဲေရ ေခတ္တစ္ေခတ္ ႐ွိခဲ့ဖူးတယ္..
သူတို႕ဆီမွာကြန္ဖက္႐ွင္းနစ္ ေခတ္တစ္ေခတ္ ႐ွိခဲ့ဖူးတယ္.
ကၽြန္ေတာ္တို႕ဆီမွာဒူးယားအစီခံစီးကရက္ ေခတ္တစ္ေခတ္ ႐ွိခဲ့ဖူးတယ္.
သူတို႕ဆီမွာမီတာဖစ္ဆစ္ကယ္(John Done) ေခတ္တစ္ေခတ္ ႐ွိခဲ့ဖူးတယ္။





ေရးသားသူ  ေဇာ္ေဇာ္ထြန္း  ။  ။

ကြ်န္ေတာ္ စဥ္းစားမိတာ............ေခတ္ေပၚ/ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာကိစၥ

ေခတ္ေပၚ/ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာကိစၥ
            ကဗ်ာ မဂၢဇင္းတစ္ခုတြင္ ''ေခတ္ေပၚလား၊ေခတ္ၿပိဳင္လား၊ျမန္မာကဗ်ာ၏ထိပ္တန္းလွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္''ဟူ၍ ေခါင္းစဥ္ တပ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ေခတ္ေပၚ (Modern) ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္(Contemporary) စကားလံုးႏွစ္ခုၾကားတြင္ အျငင္းပြားမႈ တခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ရသည္။ ကြ်န္ေတာ္စဥ္းစားမိတာက ......။ '

'ကြန္တန္ပိုရာရီ'' ဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုျပန္ၾကည့္ၾကစို႔ရဲ႕။ ပထမဦးဆံုး အဘိဓာန္ (Encarta Dictionary)ကို ၾကည့္ပါ။ အဲဒီ အဘိဓာန္က“နာမဝိေသသန” (adj) အေနနဲ႔ Contemporary ကို သံုးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဓိပၸါယ္ေလးမ်ိဳးရိွပါတယ္လို႔ဆိုတယ္။

၁။ တူညီေသာ အခ်ိန္ကာလတစ္ခု၏ (of the same time)
“Fromthe same period of time as something or somebody” လို႔ေရးတယ္။ ေျပာခ်င္တာက ကာလ တစ္ခုအတြင္းမွာလူတခ်ိဳ႕၊ အေၾကာင္းအရာတခ်ိဳ႕တည္ရိွုျခင္း (Existing) ႏွင့္ ေပၚေပါက္ျခင္း (Occuringat) ကို ေျပာတာျဖစ္တယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ The Celts were dismissed by contemporarychronicles as barbarians. ေျပာခ်င္တာက Celts နဲ႔ Barbarian တို႔ဟာ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ။

၂။ လက္ရွိအေနအထား (Existing)
In existence now. ဥပမာအားျဖင့္ ၿမိဳ႕ျပလူမႈဝန္းက်င္၏လက္ရိွျပသနာမ်ား (Problem of contemporary Urban Society) ဟူေသာစာေၾကာင္းတြင္ “လက္ရိွ” ဟူေသာအဓိပၸါယ္ကို ေဖၚၫႊန္းသည္။

၃။ ေမာ္ဒန္ျဖစ္တယ္၊ စတိုင္က်တယ္(Modern in Style)
ဘယ္လိုေမာ္ဒန္မ်ိဳးလဲ။ ထူးထူးျခားျခားဆန္းျပားတဲ့ စတိုင္ရိွတဲ့ဟာေတြလို႔ဆိုတယ္။ အကမွာေတာ့ ေမာ္ဒန္အက လို႔ မေခၚဘူး။ Contemporary Dance လို႔သံုးတယ္။

၄။ Of the same age
ေျပာရမယ္ဆိုရင္ သက္တူရြယ္တူေတြေပါ့။
ဥပမာကေတာ့ … သူမႏွင့္ က်ဳပ္ဟာ အနည္းနဲ႔အမ်ားေတာ့ ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္တာပါပဲ။
She and I are more or less contemporary.
            အန္ကာတာ အဘိဓာန္(Encarta Dictionary) အလိုအရေတာ့ ''ကြန္တမ္ပိုရာရီ'' ဟာ “ေခတ္ၿပိဳင္” ေရာ “ေခတ္ေပၚ” ေရာ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကိုကိုယ္စားျပဳတယ္။ သံုးတဲ့ေနရာကို ၾကည့္ရမယ္။ ''ကြန္တမ္ပိုရာရီပိုထရီ'' လို႔ေျပာတာနဲ႔ေခတ္ေပၚကဗ်ာ၊ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဝါက် ခ်ိတ္ဆက္ပံုအသံုးကုိ ၾကည့္ၿပီး ေခတ္ေပၚလား၊ေခတ္ၿပိဳင္လားခြဲရမယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့contemporary ဆိုတဲ့ စကားဟာ အဓိပၸါယ္ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို ေပးေနလို႔ပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ ယေန႔ေခတ္ေပၚကဗ်ာမ်ားကိုေမာ္ဒန္ဟု မသံုးဘဲ ကြန္တမ္ပိုရာရီဟု သံုးတာကို ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ပိုၿပီးသေဘာက်တယ္။ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈဟာ ဟိုးလြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာေလာက္မွာရိွႏွင့္ေနၿပီးျဖစ္လို႔ ယေန႔ေခတ္ကဗ်ာေတြကို ျမန္မာစကားနဲ႔ ေခတ္ေပၚကဗ်ာလို႔သံုး ခ်င္ရင္သံုး   ဒါမွမဟုတ္ ေရးသူရဲ႕ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားကိုလိုက္ၿပီးအယ္ပီ တို႔၊ ကြန္ဆက္ခ်ဴရယ္ပိုထရီတို႔ ေခၚခ်င္ရင္ေခၚ၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ အားလံုးကိုၿခံဳၿပီးကြန္တမ္ပိုရာရီ လို႔ ေခၚတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။
            Freeonline dictionary ကေတာ့ “နာမဝိေသသန” အသံုးမွာ ကြန္တမ္ပိုရာရီ ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို လက္ရိွျဖစ္ေပၚေနေသာ (Current) ႏွင့္ ေခတ္ေပၚ (Modern) ဟူ၍အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္သည္။ သူေပးေသာ ဥပမာမွာ(contemporary trend and design) ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုကြန္တမ္ပိုရာရီႀကီးကို နာမ္အျဖစ္အသံုးျပဳလွ်င္  ဗဟုဝုဒ္ကိန္း အျဖစ္ အသံုးျပဳရမည္။ ထို႔ေၾကာင့္အမ်ားကိန္းContemporaries ျဖစ္သြားသည္။ ဥပမာအေနျဖင့္ ရွယ္လီနဲ႔ ကိ(သ္) ဟာ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြျဖစ္ခဲ့သည္။(Shelley and Keats were contemporaries) လို႕ ေရးႏိုင္တယ္။ တကယ္ေတာ့ဒီ“contemporary” ဆိုတဲ့စကားကဘယ္ကလာသလဲဆိုတာ ေလ့လာရင္ သူရဲ႕အဓိပၸါယ္စစ္စစ္ ကို မွန္းဆလို႔ရႏိုင္ေကာင္းပါရဲ႕။ အလယ္ေခတ္ မီဒီဗာလာတင္ (Medieval Latin) စကားလံုးျဖစ္တယ္။ လက္တင္စကားလံုးသံုးလံုးကိုေပါင္းစည္းထားတယ္။ မူလ အလယ္ေခတ္စကားလံုး ကေတာ့ contemporaries ျဖစ္တယ္။ လက္တင္စကားလံုးcom ဆိုတာအတူတကြ (together) လို႔အဓိပၸါယ္ရတယ္။ လက္တင္စကား tempus ဟာ tempor ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး(time) အခ်ိန္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ကိုေပးတယ္။ လက္တင္စကား ārius ကေတာ့ အဂၤလိပ္လို (-ary)ကိုထည့္ေပါင္းရတယ္လို႔ဆိုတယ္။ အဲဒီေတာ့ temporaries ဟာ အခ်ိန္နဲ႔ဆက္သြယ္ေနေသာ  “relation to time” လို႔အဓိပၸါယ္ ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ေခတ္ေပၚ/ေခတ္ၿပိဳင္ႏွစ္ခုလံုးနဲ႔အက်ံဳးဝင္ပါတယ္။ ဒီစကားလံုးတစ္လံုးေၾကာင့္ ေခတ္ေပၚလား ေခတ္ၿပိဳင္လား ေျပာစရာမလိုပါဘူး။အခ်ိန္ေတြကုန္တာေပါ့ေလ။

ဒါေၾကာင့္ ေကာလင့္အဘိဓာန္         (Collins English Dictionary) က ဒီစာလံုးအသံုးျပဳပံုနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးဒီလိုေရး တယ္။ ( Since contemporary can mean either of the same period or the present period). အဓိပၸါယ္က ေတာ့ ေခတ္ေပၚ ေခတ္ၿပိဳင္ ႏွစ္ခုလံုးကို ကိုယ္စားျပဳတယ္ဆိုတာပါပဲ။ ဒီစာလံုးကို အသံုးျပဳတာကိုသေဘာက်ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ေခတ္ေပၚနဲ႔ေမာ္ဒန္ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရ ကြဲျပားေစခ်င္လို႔ပါပဲ။  ကၽြန္ေတာ့္မွာ စာအုပ္တစ္အုပ္ရိွတယ္။ နာမည္က ကြန္တန္ပိုရာရီအေမရိကန္ ကဗ်ာ (Contemporary American Poetry) ျဖစ္တယ္။ စာအုပ္ကို ေတြ႕ေတာ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာေတြထင္ၿပီးလွမ္းယူလိုက္တာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ မာတိကာကို ၾကည့္ေတာ့ ေခတ္ေပၚေတြမဟုတ္ဘူး။ တည္းျဖတ္သူကဗ်ာဆရာေဒၚနယ္ေဟာ (Donald Hall) က သူနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ ရဲ႕ ကဗ်ာေတြကို စုစည္းထားတာပါ။အဲဒီေခတ္ၿပိဳင္အုပ္စုလို႔ ေဒၚနယ္ သတ္မွတ္ထားတာက ဖြင့္ေျပာရန္ လွည့္ျပန္ခဲ့ျခင္း(Returned to say) ကို ေရးတဲ့ ဝီလီယံစတန္းဖို႔ဒ္ (William Stafford)လို ၁၉၁၄ဖြားေတြကစလို႔ရြန္ပက္ဂက္ (Ron Padgett) တို႔လို ၁၉၄၂ ဖြားေတြအထိ သူနဲ႔ေခတ္ၿပိဳင္ေတြကို စုထားတဲ့စာအုပ္။ေသခ်ာၾကည့္ေတာ့အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ၁၉၂၀ တဝိုက္မွာ ေမြးတဲ့သူေတြခ်ည္းပဲ။ ဒီေနရာမွာေတာ့သူက ေခတ္ၿပိဳင္ကို သံုးသြားတယ္လို႔သိရမယ္။ တကယ္ေတာ့ ကဗ်ာေလာကမွာ ဒါက ျငင္းခံုစရာျဖစ္ရတာကဗ်ာ(Subject)ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာမဟုတ္ဘဲ ဘာသာစကား (Language) ေၾကာင့္ အျငင္းပြားစရာျဖစ္ရတာစိတ္မသက္သာစရာပါပဲ။
            အႏွစ္ခ်ဳပ္ကိုေျပာရရင္ျဖင့္ ကြန္တမ္ပိုရာရီ  ဆိုတဲ့စကားဟာ ေခတ္ေပၚျဖစ္သလို ေခတ္ၿပိဳင္လည္းျဖစ္တယ္ဆိုတာပါပဲ။ ဒါကဘာမွ ျငင္းခံုစရာမရိွတဲ့ကိစၥျဖစ္တယ္။ ကဗ်ာဆိုဒ္ေတြမ်ား ဘယ္လို သံုးသလဲဆိုတဲ့ဥပမာေလး ႏွစ္ခုေလာက္ျပလိုက္ရင္ေတာ့ျဖင့္ ကိုယ့္လူေတြ လံုးလံုးသေဘာေပါက္ေလာက္ပါရဲ႕။


ဥပမာ (၁)
http://www.palace.net/~llama/poetry/ ကိုသြားၾကည့္ရင္ေတာ့ small collection of contemporary poems. Included Wallace Stevens, Sylvia Path, Mark Strand. ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာမ်ားစုစည္းမႈစာအုပ္ငယ္။ ေဝါေလ့စတီဗင္ႏွင့္ ဆားဗီးယားပါ့(သ္)တို႔၊ မာ(ခ္)စထရန္း တို႔ ပါဝင္သည္။ ထိုသူေတြသည္ ေခတ္ၿပိဳင္မ်ားဟုနားလည္ရမည္။

ဥပမာ (၂)
writing.upenn.edu ကို သြားရင္ျဖင့္ Modern and Contemporary American Poetry ဟု သံုးတာေတြ႕ ရမည္။ ဤေနရာတြင္ ''ကြန္တန္ပိုရာရီ'' သည္ ေခတ္ေပၚျဖစ္သည္။ေမာ္ဒန္ႏွင့္ေခာတ္ေပၚကဗ်ာဟု နားလည္ရမည္။

ဥပမာ (၃)
www.poetryx.com ကိုသြားရင္ျဖင့္ Achieve of classic and contemporary ဟုေရးထားသည္။ဤေနရာတြင္ ကြန္တန္ပိုရာရီသည္ ေခတ္ေပၚျဖစ္သည္။
            အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာမ်ားအကယ္ဒမီကိုတက္ဖတ္ေတာ့ တခ်ိဳ႕အသံုးေလးေတြေတြ႕တယ္။ ဘလူး(စ္)ကဗ်ာ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာေတာ့"Contemporary poet Kevin Young is continuing the tradition; his most recent book, Jelly Roll, is a collection that draw heavily on the blue tradition, Young is the recent anthology, Blue Poems ".
            ဒါက အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာမ်ားအကယ္ဒမီဆိုဒ္ရဲ႕ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားမ်ား ''Poetic Forms'' အေၾကာင္းရဲ႕ ေခါင္းစဥ္ခြဲ Blues ကဗ်ာမ်ားရဲ႕ ေနာက္ဆံုးပုဒ္ပါ။ဒီေနရာမွာ ကြန္တန္ပိုရာရီ ဟာ ေခတ္ေပၚကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ''ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆရာကယ္ဗင္ရန္းသည္ အစဥ္အလာအတိုင္းပင္ ဆက္၍ ဖန္တီးၿမဲျဖစ္သည္။ ''ဂ်ယ္လီေခ်ာင္း''ဟု အမည္ရေသာသူ၏ေနာက္ဆံုးစာအုပ္သည္ ဘလူးစ္ကဗ်ာဟန္အား ေလးေလးနက္နက္ အစဥ္အလာတည္ေဆာက္မႈမွ ထုတ္ယူထားေသာဘလူးစ္ကဗ်ာမ်ားအား စုစည္းထားေသာ ကဗ်ာစာအုပ္ျဖစ္သည္။      ရန္းသည္ မၾကာမီက ထြက္႐ွိထားေသာ ဘလူးစ္ကဗ်ာမ်ားေပါင္းခ်ဳပ္၏ အယ္ဒီတာတစ္ဦးလည္ ျဖစ္သည္။ ဒါက အေမရိကန္ကဗ်ာ အကယ္ဒမီဆိုဒ္က ဘလူးစ္ကဗ်ာတည္ေဆာက္မႈ နည္းစနစ္စာမ်က္ႏွာ၏ ေနာက္ဆံုးအပုဒ္လည္း ျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့Contemporary Poet ဆိုသည္မွာ ''ရန္း''ကို ဆိုလိုသည္။ ထိုစာပုဒ္၏ ေ႐ွ႕တြင္႐ွိေသာ အေၾကာင္းအရာကအဆံုးအျဖတ္ပါပဲ။ ေ႐ွ႕၌ေဖာ္ျပေသာအရာက ဘေရာင္း၏ ''Riverbank Blue'' ဟူေသာ ကဗ်ာျဖစ္၍ ဘေရာင္းကိုဘာမွေရးမထားပါ။ Recent book ႏွင့္ Recent Anthology ဟူေသာ အသံုးနဲ႕ယွဥ္ၾကည့္ရင္ပဲ ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆရာလို႕သံုးတာအေသအခ်ာပဲ။ ေ႐ွ႕ကဘေရာင္းဆိုတာက (Sterling Brown) စတာလင္ဘေရာင္းပါ။ မေက်နပ္ေသးလို႕''ရန္း'' "ဘေရာင္း" တို႕ဟာ သက္တူ႐ြယ္တူေတြ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနမွာပါဆိုတဲ့ သံသယကိုၿဖိဳဖ်က္ ေပးလိုက္တာက သူတို႕ရဲ႕ေမြးေန႕ေတြပါပဲ။ ဘေရာင္းက ၁၉၀၁ ခုႏွစ္မွာေမြးၿပီး"ရန္း" ကေတာ့ ၁၉၇၀ မွာေမြးပါတယ္။ ဒီေတာ့ဘေရာင္း အသက္ခုနစ္ဆယ္ေရာက္မွ ရန္းကိုေမြးတာျဖစ္လို႕ ဘယ္လိုမွ ေခတ္ၿပိဳင္မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာေတာ့Contemporary Poet Kevin Young ဆိုတဲ့အဓိပၸါယ္ဟာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆရာ ကယ္ဗင္ရန္း ပါပဲ။Contemporary Poet ဆိုေတာ့ Contemporary ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားေရာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလားလို႕ ေမးစရာ႐ွိပါတယ္။မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ အေမရိကန္ကဗ်ာဆရာ အကယ္ဒမီမွာ ေဖာ္ျပတဲ့ ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားႏွင့္ နည္းစနစ္မ်ားPoetic Forms and Techniques သံုးဆယ့္ေလးမ်ိဳးထဲမွာ မေတြ႕ရသလို ကဗ်ာဂိုဏ္းအုပ္စုေတြထဲမွာလည္းContemporarism ဆိုၿပီး မေတြ႕ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ ၁၉၇၀ ကေမြးတဲ့ ကယ္ဗင္ရန္းကို "ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆရာ"လို႕ အဲဒီအေမရိကန္ကဗ်ာဆရာ အကယ္ဒမီက ေရးရာမွာ ေမာ္ဒန္(Modern) ဆိုတဲ့စကား (Modern Poet Kelvin Young is…)လို႕ မေရးပါဘူး။ ကြန္တန္ပိုရာရီ ကဗ်ာဆရာ(ဝါ)ေခတ္ေပၚကဗ်ာဆရာ(Conetmporary Poet Kelvin Young is…) လို႕ေရးထားတာကို ၾကည့္ရင္ "ေမာ္ဒန္"ဆိုတဲ့စကားလံုးဟာ ကဗ်ာနဲ႕ပတ္သက္ရင္ ေခတ္ေပၚလို႕ ယူဆလို႕မရေတာ့ဘူး။ အက္ဇရာေပါင္းတို႕ေမာ္ဒန္အစုလို႕ပဲ ေျပာရမယ္။ ေမာ္ဒန္ဟာ ကဗ်ာေဗဒမွာ"ေခတ္ေပၚ" ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ထက္ ေမာ္ဒန္ အမ်ိဳးအစားကိုသာ ဆိုလိုပါတယ္။သူတို႕ေတာင္ ဒီလိုမသံုးရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕လည္း သံုးစရာမလိုပါဘူး။ တခ်ိန္မွာ အေနာက္ကဗ်ာဆရာမ်ားနဲ႕ကြန္ဖရင့္တို႕၊ ဝပ္ေ႐ွာ့တို႕ လုပ္ရင္ ဒီအခ်က္ဟာ ျပႆနာ႐ွိႏိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕Contemporary ဆိုတဲ့စကားလံုးကို ေသခ်ာေအာင္ ကမၻာ့ဆရာႀကီးေတြ ဘယ္လိုသံုးထားသလဲဆိုတာၾကည့္ရေအာင္။

-       ဆရာႀကီးအိပ္ခ်္ဂ်ီဝဲလ္(The War in the Air by Wells, H.G)က ဒီလိုေရးခဲ့ဖူးတယ္။   "The contemporary reader has all theadventage of ten years experience" လို႕ေရးခဲ့ရာမွာ ကြန္တန္ပိုရာရီဟာ "လက္႐ွိ"စာဖတ္သူလို႕ အဓိပၸါယ္ယူရမယ္။
-       ဟင္နီဖီးဒင္း(Henry Fielding) ေရးတဲ့ "တြမ္ဂ်ံဳးရဲ႕သမိုင္း" မွာေတာ့ "acondemnation of all contemporary authors" လို႕ေရးရာမွာ "ေခတ္ၿပိဳင္စာေရးဆရာအားလံုး၏အျပစ္႐ွိေၾကာင္းေျပာဆိုမႈ(ဝါ) အျပစ္တင္မႈတစ္ခု" ဟု သံုးထားသည္။

-       အီစြပ္၏ယံုတမ္းမ်ား (Fables by Aesop) အေၾကာင္းမွာေတာ့ "the friend of the Emperor Valentinian, and the latest poet of eminence in the western Empire, has handed down some of these fables in verse, which Julianus Titianus, a contemporary writer of no great name, translated into prose." လို႕ေဖာ္ျပထားတယ္။ ေျပာခ်င္တာက"ေအဆူးနီးယပ္" အေၾကာင္းပါ။ ဗယ္လင္တင္းနီးယန္း ဘုရင္ႀကီးရဲ႕ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္ၿပီးအေနာက္အင္ပါယာ သမိုင္းမွာ ေနာက္ဆံုးထင္႐ွားတဲ့ ကဗ်ာဆရာႀကီး "ေအဆူးနီးယပ္"ဟာ အီစြတ္ ယံုတမ္းေတြကို ကာရံကဗ်ာေတြ အျဖစ္ ေျပာင္းခဲ့ၿပီး သူနဲ႕ေခတ္ၿပိဳင္ သိပ္နာမည္မႀကီးလွတဲ့စာေရးဆရာ "ဂ်ဴလီယနပ္တိုင္တန္းနပ္"က စကားေျပအသြင္ ေရးခဲ့တယ္ဆိုတယ္။ ဒီေနရာမွာေတာ့ေခတ္ၿပိဳင္ႏွစ္ေယာက္ အေၾကာင္းကို ေျပာတာပါ။ တစ္ေယာက္က အီစြတ္ကို ကဗ်ာလုပ္ၿပီး ေနာက္တစ္ေယာက္ကစကားေျပလုပ္ခဲ့သူ ေတြေပါ့။
         
  "ေရာဘတ္ဟန္တင္းတန္ဖလက္ခ်ာ"(Robert Huntington Fletcher) ဆိုတဲ့ပုဂၢိဳလ္က အဂၤလိပ္စာေပ သမိုင္း(A History of English Literature)ကို ျပဳစုေတာ့ ကြန္တန္ပိုရာရီဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ဒီလိုသံုးခဲ့ဖူးပါတယ္။
"It is true that in his early, imitative, work he shares the medieval flats of wordiness, digression and abstract symbolism;and like most medieval writers he chose rather to reshape material from the great contemporary store than to invent stories of his own"
"ဒါဟာ အမွန္တရားပါပဲ၊ ဘာလဲဆိုေတာ့ သူ႕ရဲ႕အေစာပိုင္းကတုပခဲ့တဲ့၊ အလုပ္ျဖစ္တဲ့ မီဒီဗာေခတ္ (အလယ္ေခတ္)က စာလံုးတန္ဆာဆင္တဲ့ အမွားေတြ၊ မူရင္းကေသြဖယ္သြားတဲ့အမွားေတြ၊ သေကၤတျပဳ အသံုးေတြကို မွားသံုးတာေတြကို တျခားအလယ္ေခတ္က စာေရးသူေတြလိုပဲ လုပ္တယ္။အဲဒီေခတ္က ေရးသူေတြအတိုင္း ကိုယ္ပိုင္တီထြင္မႈလုပ္ရမဲ့အစား ေခတ္ၿပိဳင္ကုန္ေလွာင္႐ံုက႐ုပ္ဝတၱဳေတြကိုျပန္ၿပီး မြမ္းမံၿပီး ပံုေဖာ္ေပးတဲ့ ေရးဟန္ကိုပဲ သူေ႐ြးသည္" တဲ့။ဒီေနရာမွာေတာ့ the great contemporary ဆိုတာ အလယ္ေခတ္က ေခတ္ၿပိဳင္ေတြထဲက တစ္ေယာက္ဆီကပံုေျပာင္းလုပ္တဲ့ ေရးဟန္ကို ဆိုလိုတာပါ။

-       ပေလတိုးႀကီးေရးတဲ့ခရီတို (Crito) မွာလည္း ဆိုကေရးတီး ရဲ႕ေနာက္ဆံုးေန႕အေၾကာင္းကို ေရးေတာ့ ခရီတိုနဲ႕ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြအျဖစ္စာတစ္ေၾကာင္းမွာ ဒီလိုေရးထားတာေတြ႕တယ္။ "he is informed by his aged friendand contemporary Crito, who visit him before" လို႕ေရးတဲ့အခါ စာဖတ္သူက အလိုလိုဆိုကေရးတီးနဲ႕ သက္တူ ေခတ္ၿပိဳင္ခရီတို ရယ္လို႕ ကြန္တန္ပိုရာရီ ကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္မွာပဲ။

-       ဂ်ဴလီဗာနီ(Jules Verne) ေရးတဲ့ (2000 Leagues Under the Sea) မွာေတာ့ "a thousand generations old and contemporary" လို႕ေရးထားတာဟာ ေခတ္ေပၚ/လက္႐ွိ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ကိုပိုၿပီးထင္႐ွားေစတာပဲ။ "တစ္ေထာင္ေသာ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္းႏွင့္ လက္႐ွိမ်ိဳးဆက္"ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ပါ။

-       ေမာ္ဒန္ဆရာမႀကီးဝု(ဖ္)ကေန႕နဲ႕ည (Night and Day by Virginia Woolf) မွာေတာ့ ဆရာမႀကီးဟာ          "to introduce here a sketch of contemporary poetry contributed by Mr." လို႕ ေရးတာက "ဒီေနရာဝယ္ မိတ္ဆက္ေပးဖို႕ကလူႀကီးမင္းေရးေသာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ အၾကမ္းတစ္ခု" ဆိုတာက အဲဒီေခတ္က ေခတ္ေပၚလို႕ ေခၚၾကတဲ့ကဗ်ာေပါ့။ ေမာ္ဒန္ေနာက္ေၾကာင္းကို ဆရာမႀကီးက ၁၉၁၀ ဒီဇင္ဘာတဝိုက္မွာ ေပၚလာပါတယ္လို႕ရဲရဲႀကီး ဆိုခဲ့သူလည္း ျဖစ္တယ္။ သူလည္း ေမာ္ဒန္စာေပကို ဦးေဆာင္ခဲ့သူပဲ။ ဒါေပမဲ့ သူ႕ဝတၳဳထဲကစာေၾကာင္းမွာေတာ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကို (အဲဒီအခ်ိန္နဲ႕ႏႈိင္းၿပီး) ကြန္တန္ပိုရာရီကဗ်ာ လို႕သံုးသြားတယ္။သူတို႕ေခတ္က ေမာ္ဒန္သည္ ေနာက္ဆံုးေပၚျဖစ္တဲ့အတြက္ သီးသန္႕အသံုး (ကဗ်ာ) ေမာ္ဒန္ကို ကြန္တန္ပိုရာရီလို႕ ခိုင္းႏႈိင္းသြားတယ္။ အလက္ဇႏၵားဒူးမား (Alexanda Dumas)ရဲ႕ ဆယ္ႏွစ္လြန္ေသာ္(Ten Years Later) မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဆမ္းမားဆက္မြန္ (W.Somerset Maugham) ရဲ႕"Of Human Bondage" မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လီယိုေတာ္စတြိဳင္း ရဲ႕ "စစ္နဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရး"မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ contemporary ဆိုတဲ့ စာလံုး အသံုးျပဳပံုကို ေတြ႕ႏိုင္ပါေသးတယ္။
         
  အဲဒီလိုပဲ"ၿမိဳ႕ျပဆန္႕က်င္ပုန္ကန္မႈ၏တာဝန္ယူရာ၌" (On the Duty of Civil Disobedience) ထဲမွာ ဟင္နရီေဒးဗစ္ေသာ္႐ိုး (Henry David Thoreau) က "A trace of Egypt and the Nile, yet our contemporary" လို႕ေရးခဲ့တာပဲ။  ဒါဟာ အျငင္းပြားစရာ မဟုတ္ပါဘူး။ဒီေနရာမွာ ျမန္မာဆရာႀကီးမ်ားရဲ႕ စကားလံုးသတ္မွတ္ပံုနဲ႕ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ေျပာစရာေတြ၊ အျမင္မတူတာေတြ႐ွိေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဇယားေလး တစ္ခုေလာက္ ခ်ျပခ်င္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဘာသာစကားေဒါင့္ကခ်ဥ္းကပ္ျခင္းနဲ႕ ကဗ်ာ(Poetry) ဘက္က ခ်ဥ္းကပ္ျခင္းကို ခြဲၾကည့္ပါမယ္။

            ဒီေနရာမွာေတာ့ ကဗ်ာသမားေတြအေနနဲ႕ေခတ္ေပၚကဗ်ာကို "ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ" လို႕ မသတ္မွတ္ေစခ်င္ပါဘူး။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကိုေ႐ွးဆရာႀကီးမ်ားက "ေမာ္ဒန္" အသံုးအႏႈန္းနဲ႕ လဲသြားတဲ့အတြက္ အဂၤလိပ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာက သမိုင္းတစ္ေနရာမွာ က်န္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာစကား "ေခတ္ေပၚ" က ဒီေန႕အထိ လိုက္လာတဲ့အတြက္ဒီကိစၥျဖစ္ရတာပါ။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႕ ျမန္မာစကား "ေခတ္ေပၚ" ကို မသံုးပဲ ယေန႕ေခတ္ကဗ်ာေတြကို"ေခတ္မီ" ကဗ်ာလို႕ ေခၚလိုက္ရင္ ဒီကိစၥၿပီးသြားမွာပါ။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ေခတ္ေပၚသမားေတြဟာကဗ်ာေဟာင္း (ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ)ထဲက ထြက္လို႕မရေတာ့ပါဘူး။ contemporarism ဆိုတာမ်ိဳး ကဗ်ာအုပ္စုဒါမွမဟုတ္ ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားကို႐ွာေတာ့ contemporatists ဆိုၿပီး ဗိသုကာ ပညာ႐ွင္ေတြခ်ည္းေတြ႕ပါတယ္။ ေခတ္ေပၚဒီဇိုင္းကို ေရးဆြဲသူေတြကို ေခၚတာပါ။ အယ္ပီတို႕၊ ကြန္ဆက္ခ်ဴရယ္တို႕၊ဘလူးစ္ကဗ်ာတို႕အားလံုး ယေန႕ေခတ္အသံုးမ်ားတြင္က်ယ္လာတဲ့ဟန္ေတြကို ေပါင္းၿပီးကြန္တန္ပိုရာရီကဗ်ာဆရာလို႕ေခၚတာပါ။ ဂိုဏ္း ဒါမွမဟုတ္ ေရးဟန္ အေနနဲ႕မေတြ႕ပါ။
                       
                                                            ေမာ္ဒန္/ကြန္တန္ပိုရာရီ (၂)
            ေခတ္ေပၚ/ေခတ္ၿပိဳင္ကိစၥကို ေရးဖို႕ရပ္လိုက္ၿပီးမွပီဒီအက္(ဖ)ဖိုင္နဲ႕ မဂၢဇင္းေလးတစ္အုပ္ရလိုက္တယ္။ အဲဒီမဂၢဇင္းကေတာ့ ေတာင္အေမရိက (လက္တင္)ကဗ်ာမဂၢဇင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းစဥ္ကေတာ့ ကမၻာသစ္ကဗ်ာ (New World Poetics) ျဖစ္ပါတယ္။ အယ္ဒီတာေတြအေနနဲ႕ခ်ားလ္ဘန္စတိန္း (Charles Bernstein) နဲ႕ အီဂါႏို (Eduardo Espina)တို႕ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီမဂၢဇင္းထဲမွာကဗ်ာေဝဖန္ေရးနဲ႕ နာမည္ႀကီးလာတဲ့ မာဂ်ိဳရီပါးေလာ့ (Marijorie Perloff) နဲ႕ အင္တာဗ်ဴးကိုဖတ္ရေတာ့ နည္းနည္းမွ်ေဝေပးခ်င္လာလို႕ ဆက္ေရးမိတာပါ။ စာမ်က္ႏွာ ၂၆ မွာ မာဂ်ဳိရီနဲ႕ အင္တာဗ်ဴးကိုဘာသာစကား၏ စိန္ေခၚမႈ (The Challenge of Language)လို႕ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားပါတယ္။ အဖြင့္ေမးခြန္းကေတာ့သင္၏ ေခတ္ေပၚ အေတြ႕အႀကံဳအေျချပဳကဗ်ာ ေပၚမွာ သေဘာထားေလးသိပါရေစလို႕ ေမးထားပါတယ္။ မာဂ်ိဳရီကိုစေမးတဲ့ အဲဒီေမးခြန္း (What is your opinion of Contemporary"EXPERIMENTAL" Poetry? )ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အျငင္းပြားေနတဲ့အခ်က္နဲ႕ အံဝင္ခြင္က်ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီေနရာ ေမးခြန္းေမးသူရဲ႕ စကားလံုး အသံုးျပဳမႈပါပဲ။"Contemporary Experimental Poetry" ဟာ Poetry ကို နာမဝိေသသနအသံုးနဲ႕ ေရးထားတယ္။ဒီေတာ့ "Experimental"ကို သိဖို႕လိုပါတယ္။ စိတ္ကူးယဥ္ေရးဖြဲ႕မႈ မဟုတ္။ သီအိုရီအေျခခံမႈမဟုတ္။ အခ်က္အလက္အေျခခံမႈ မဟုတ္။ ေန႕တဓူဝႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အေတြ႕အႀကံဳ၊ပဋိပကၡကိုေရးတယ္လို႕သတ္မွတ္လို႕ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေခတ္ေပၚလက္ေတြ႕ အေျခခံကဗ်ာကို ဘယ္လိုျမင္သလဲလို႕ ေမးတာပါ။မာဂ်ိဳရီဟာ အဲဒီ "Experimental" ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို သံုးစြဲဖို႕ လက္မခံခဲ့ဘူး။သူဘာေျပာသလဲ ၾကည့္ရေအာင္….။
            "To begin with, I don't especially care for the word "EXPERIMENTAL" which implies that the poetry in question is just an experiment, which it may well fail. I imagine Baudelaire being called an experimental poet. Or Rimbaud. I prefer the adjective "radical" or "oppositional" or even the familiar epithet "avant-garde".
                                                                                    Conducted Interview by Enrique Mallen
                                    April, 2007at "The Poetry of the Americas" conference, Texas A&M University
            "စၿပီးေျပာရရင္ေတာ့ျဖင့္Experimental ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အထူးသျဖင့္ ဘဝင္မက်ဘူး။ အဲဒီအဓိပၸါယ္ေၾကာင့္ ကဗ်ာကိုေမးခြန္းထုတ္ႏိုင္တာက အေတြ႕အႀကံဳတစ္ခုပဲ ဆိုသလိုျဖစ္သြားၿပီး အဓိပၸါယ္ေကာက္ လံုးလံုးလ်ားလ်ားမွားသြားမယ္။ စဥ္းစားၾကည့္ေလ ေဘာ္လဒဲယားကို Experimental လို႕ ေခၚသလို ႐ြန္းဘတ္ကိုလည္းေခၚၾကတာပဲ။ ကၽြန္မကေတာ့ နာမဝိေသသနအေနနဲ႕ Radical (ေတာ္လွန္ကဗ်ာ/မူလလက္ေဟာင္းမဟုတ္)ဒါမွမဟုတ္ "Oppositional" (မူလအားဆန္႕က်င္ေသာ)ကို သံုးခ်င္တယ္။ ရင္းႏွီးေနၿပီးသားအႏုပညာေတာ္လွန္ေရး "Avant-garde" လို႕ ေရးရင္လဲ ရတယ္။ "
            ဒါဆိုရင္ လက္႐ွိေျပာေနၾကတဲ့ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာဆိုတာအေနာက္တိုင္းကြန္တန္ပိုရာရီ ကုိ ေျပာတာလားလို႕ ေမးစရာ႐ွိတယ္။ အကယ္၍ ဟုတ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ကြန္တန္ပိုရာရီကို ေခတ္ၿပိဳင္လို႕ မေခၚသင့္ဘူးလို႕ျမင္တယ္။ ကြန္တန္ပိုရာရီနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးစုထားတဲ့ အေနာက္အယ္တိုင္း ဝက္ဘ္ဆိုဒ္တစ္ခုကို ဝင္ၿပီးၾကည့္ေတာ့ ကဗ်ာဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားကိုေတြ႕ရတယ္။

အယ္လ္ပီထဲက ဘ႐ုစ္အင္ဒ႐ူး (Bruce Andrews)၊ ခ်ားလ္ဘန္စတိန္း (Charles Bernstein) နဲ႕ သူ႕အမ်ိဳးသမီး ဆူဇန္ဘီး(Susan Bee)၊ ႐ြန္ဆီလီမန္ (Ron Silliman)တို႕ပါသလို ကြန္ဆက္ခ်ဴရယ္ထဲက ကက္နက္ဂိုးစမစ္ (Kenneth Goldsmith)၊ ခရစ္႐ွန္ေဘာ့(Christan Bok)တို႕ကို ေတြ႕ရတယ္။ က်န္တာေတြကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္သိပ္ အကၽြမ္းတဝင္မ႐ွိတဲ့သူေတြပါပဲ။ဟာနန္းဝိုင္းနား (Hannah Weiner) ကိုလည္း ေတြ႕တယ္။ ဆိုလိုတာက ကြန္တန္ပိုရာရီေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာLP,CP သမားေတြကို ေတြ႕ရတယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ဒီေတာ့ ကြန္ဆက္ခ်ဴရယ္၊ အယ္လ္ပီသမားေတြကိုလည္းတစ္နည္း ကြန္တန္ပိုရာရီလို႕ ေခၚလို႕ရတယ္။

 ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဟာ ဘယ္မွာဆံုးပါသလဲ။ ေယးလ္တကၠသိုလ္(Yeal University)ရဲ႕ အေဝးသင္လက္ခ်ာမွာေတာ့ အဲလီးဇဘက္ဘစ္ေ႐ွာ့ ဆီမွာ ဆံုးထားပါတယ္။ဒါက ေယးလ္ရဲ႕ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာသင္႐ိုးပါ။ အဲဒီသင္႐ိုးရဲ႕ အလိုအရ ဘစ္ေ႐ွာ့ေနာက္ပိုင္းဟာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ျဖစ္သြားပါတယ္။ဒီေနရာမွာ ဝီကီအဘိဓါန္ရဲ႕ အလိုအရေတာ့ ကဗ်ာဆရာေတြကို ေမာ္ဒန္ဒုတိယအဆက္လို႕ သတ္မွတ္ပါတယ္။

အဲဒီမွာ နယူးေယာက္စကူး(New York School)၊ ဘလက္ခ္ေမာင္တိန္စကူး(Black MountainSchool) နဲ႕ ဘိမ်ိဳးဆက္ (Beat Generation)ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာပိုမိုက်ယ္ျပန္႕သြားတဲ့အတြက္ ကဗ်ာမွာ အဲဒီေခါင္းစဥ္ကို တပ္ဖို႕ အနည္းငယ္ျပႆနာ ႐ွိလာႏိုင္ပါတယ္။ကဗ်ာ၊ စာေပ၊ အေတြးအေခၚ၊ ဗိသုကာ နယ္ပယ္အသီးသီးမွာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ရယ္လို႕ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီးေမာ္ဒန္ကဗ်ာေနာက္ပိုင္းအားလံုးထိ အက်ံဳးဝင္သြားပါတယ္။

 ဒီေတာ့ ကိုေအာင္ရင္ၿငိမ္းတို႕ေခါင္းစဥ္တပ္တဲ့ "နီယိုေမာ္ဒန္" စကားလံုးဟာ ပို႕စ္ေမာ္ဒန္ကို အျခားတစ္နည္းေခၚဆိုဖို႕အတြက္ျငင္းႏိုင္စြမ္းမ႐ွိတဲ့ အသံုးအႏႈန္းျဖစ္တယ္လို႕ ကၽြန္ေတာ္ယူဆတယ္။ အေနာက္တိုင္းမွာေတာ့နီယိုေမာ္ဒန္ ရယ္လို႕ တိတိပပ မ႐ွိေပမယ့္ ျမန္မာနဲ႕ကိုက္မယ့္ တည္ေဆာက္ပံုတခ်ိဳ႕ကို အေသးစိတ္တင္ျပႏိုင္ရင္ကန္႕ကြက္စရာမ႐ွိပါဘူး။ ကြန္တန္ပိုရာရီမွာ ေမာ္ဒန္ေနာက္ပိုင္း လူတခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ရေတာ့နီယိုေမာ္ဒန္ကိုလဲ ကြန္တန္ပိုရာရီလို႕ သတ္မွတ္ရင္ အဓိပၸါယ္႐ွိတဲ့ကိစၥ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။အခု အယ္လ္ပီ(LP)၊ စီပီ(CP)နဲ႕ ဖလက္(ဖ)(Flarf) အထိကို ကြန္တန္ပိုရာရီလို႕ သတ္မွတ္ရင္နီယိုကိုလည္း ျငင္းစရာမ႐ွိပါဘူး

   

ေရးသားသူ  ေဇာ္ေဇာ္ထြန္း  ။  ။

အခ်စ္ သစ္ပင္

ေ၀တေန. ေႀကြတေန.ေပါ.
လမ္းခြဲသြားသူေတြလဲရွိတယ္
လမ္းခြဲခဲ.ရသူေတြလဲရွိတယ္
သဘာ၀တရားအရ
လည္ပတ္ေနတဲ.စက္၀ိုင္းထဲ
ႏွလံုးသားေလး ဖူးပြင္.လာရျမဲ ။

ေန.တိုင္းေတာ. ေႏြမဟုတ္ခဲ.ဘူး
အညြန္.တလူလူနဲ.
ရစ္ပတ္တြယ္တက္လာတဲ. ႏြယ္ပင္
မင္း ဘယ္သူလဲဟင္ ။

မင္းရဲ.ထက္သန္မႈက
ေျခာက္ျခားစရာ
မင္းရဲ. ရဲတင္းမႈက
ငါ.ကိုေတြေ၀ေစတယ္
မင္းသိတဲ.အတိုင္း
ငါ.အျဖစ္က စိတ္သြားတိုင္း ကိုယ္မပါႏိုင္သူ ။

အေျခေနအရ
မင္းကိုထားခဲ.ျပီး
အေ၀းကိုထြက္မေျပးနိုင္သူ ။

အခ်စ္ဆိုတာ
၀တ္မံႈကူးရံု သက္သက္မဟုတ္ဘူး
အေရျပားေပၚ အယားေျဖရံုသက္သက္မဟုတ္ဘူး ။

အခ်စ္ဆိုတာ
ႏူးညံ.တဲ.ေမတၱာနဲ. ယွက္ဖြဲ.ထားတဲ.
ပိုးထည္တမ်ဳီးကြယ္. ။

တေန.ေန.
အဲ.ဒိပိုးထည္၀တ္ရံုကို ပိုင္ဆိုင္ခြင္.ဟာ
မင္းႏွလံုးသားထဲမွာ ။ ။

မင္းခ်စ္ဦး ။

ေတေလ

ေျပာခ်င္သူေတြေျပာ
ေျပာခ်င္သေလာက္ေျပာ
သူ.မွာနားမရွိဘူး ။

အေကာင္းဆံုး အဆံုးအမေတြနဲ.
အေကာင္းဆံုး ဥပမာေတြဟာ
သူ.အတြက္ အေကာင္းဆံုး ျပက္လံုးပဲတဲ. ။

လမ္းမတိုင္းကိုသူေလွ်က္သြားတယ္
လမ္းေဘးက ခံုေတြမွာထိုင္တယ္
ဘာကိုမွမခံစားတတ္ေတာ.
ခံစားခ်က္လဲမရွိဘူး ။

ေရြးခ်ယ္မႈဆိုတာ
သူေက်ာခိုင္းတဲ. အရာ
ရည္ရြယ္ထားတဲ. ပန္းတိုင္မရွိေတာ.
ဘယ္ကိုမွမေရာက္ဘူး
ဘာမွလဲမျဖစ္ဘူး ။

ေတြ.တဲ.လူကေတြ.တယ္
ျမင္တဲ.သူကျမင္တယ္
ေနရာအနံွ. သူ.ေျခရာေတြ
မအံ.ဩနဲ.
သူက ေတေလ ။ ။

မင္းခ်စ္ဦး ။ ။

{သူငယ္ခ်င္း ညီမြန္ သို. }

      ရနံ႕

အစည္းေ၀းတစ္ခုမွာ
ဒါမွမဟုတ္
စကား၀ိုင္းတစ္ခုမွာလို
နားလည္မႈတည္ေဆာက္ေရးဆိုတာ
မင္းနဲ.ငါ.အႀကား
တကယ္မလိုအပ္တဲ.အရာပါ ။

တိက်တဲ. စကားလံုးေတြ
ေမးခြန္းေတြနဲ. အေျဖေတြ
ရွင္းလင္းခ်က္ေတြ
အေသအခ်ာေတြးေခၚပါ
နားလည္မႈဆိုတာ ဘာလဲ ။

တခါက
မင္းျမတ္နိုးတာ ငါ.ကိုယ္ရနံ.
ငါရင္ခုန္တာ မင္းကိုယ္ရနံ. ။

အခု
ငါ.ကိုနားမလည္ေတာ.ဘူး တဲ.
မင္းပါးစပ္က အထပ္ထပ္ပဲ.တင္ေနတာ
ဘယ္သူ.အသံလဲ ။

ေလထဲ
ေပ်ာက္ကြယ္သြားတဲ. ရနံ.ထဲ
တတ္ဆိတ္မႈဟာ
ေ၀ကြားျခင္းရဲ.ေျခလွမ္းပဲ ။ ။

မင္းခ်စ္ဦး ။

ကုသိနာရံုမွ သီဟို၊ သီဟိုမွ ျမန္မာ (စတုတၳပိုင္း)

ကုသိနာရံုမွ သီဟိုဠ္ သီဟိုဠ္ မွ ျမန္မာသို. ၄


ဗုဒၶရဲ.လက္၀ဲေအာက္ စြယ္ေတာ္ဆိုရင္ က်မ္းဂန္အရ ခ်ိတ္ေသြးေရၾင္လို ေထြးေထြး နီျမန္းေနတယ္။ တခ်ဳိေနရာမွာ ျမတ္ေလးရံုအဆင္းလို အတန္ငယ္ျဖဴေရာင္ရွိေနတယ္လို. ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာ.သမိုင္းမွာ စြယ္ေတာ္နဲ. ပတ္သက္လို. မွတ္တမ္းတင္တာလည္း မရွိသေလာက္ပါဘဲ။ ေနစြဲသကၠရာဇ္ မွတ္တမ္းအရာမွလည္း ရာဇ၀င္အေစာင္ေစာင္ လြဲေနတာေတြရွိပါတယ္။ စြယ္ေတာ္ အႀကာင္းေရးတာမဟုတ္လို. အျပည္.အစံုတင္ခဲ.တဲ.မွတ္တမ္းလည္းမရွိခဲ.ပါဘူး။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သီဟိုဠ္ကေန ဘုရင္.ေနာင္ဆီကို စြယ္ေတာ္တဆူေရာက္လာခဲ.တာကေတာ. ျငင္းလို.မရပါဘူး။ ျပႆနာက အဲဒီစြယ္ေတာ္ အစစ္ဟုတ္ရဲ.လားဆိုတဲ.ျပႆပါဘဲ။

သီဟိုဠ္ကလည္းသူ.မွာရွိတဲ.စြယ္ေတာ္က အစစ္လို.ဆိုပါတယ္။ စြယ္ေတာ္ကို ထိန္းသိမ္းေစာင္.ေရွာက္ႏိုင္သူသာ သီဟိုဠ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္နိုင္တယ္ဆိုတဲ. ႏိုင္ငံေရးယံုႀကည္မႈမ်ိဳးရွိတာေႀကာင္. ဘယ္မင္းမွ စြယ္ေတာ္အစစ္ကို ေပးမွာမဟုတ္ဘူးလို. ဆင္ျခင္ေတြးေတာရင္ ဒါယုတၱိမလြန္တာေတာ.အမွန္ပါဘဲ။ ဒါေပမယ္. ဘုရင္.ေနာင္ကို စြယ္ေတာ္ဆက္သလိုက္တဲ.ဘုရင္ဟာ ရိုမန္ကက္သလစ္ဘာသာ၀င္၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေမ.ထားလို. မရျပန္ပါဘူး။ သူ.မွာ ဘုရင္.ေနာင္ဆီက ေငြေႀကး အေထာက္အပံ.၊ စစ္ေရးအေထာက္အပံ. လိုေနတယ္ဆိုတာလည္း ထည္.စဥ္းစားႀကရပါမယ္။ နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္ဟာ ဗုဒၶဘာသာကိုင္းရႈိင္းသူျဖစ္ျပီး ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဘုရင္တပါးရဲ.လက္ထဲမွာပဲ ဗုဒၶရဲ. စြယ္ေတာ္ကိုထားခ်င္မွာ။ ခရစ္ယန္ဘာသာ၀င္ ဘုရင္ရဲ.လက္ထဲမွာ စြယ္ေတာ္အစစ္ကို ထားခ်င္မွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ လြယ္လြယ္နဲ. သေဘာေပါက္နိုင္တဲ. အခ်က္ျဖစ္ေနျပန္တယ္။ ေနာက္ဆံုး သူ.ဆီ ငါ.ဆီ ရွိတဲ. ဗုဒၶရဲ.စြယ္ေတာ္ကိုသာ စစ္မစစ္အျငင္းေနႀကတာ။ သပိတ္ေတာ္ကိုေတာ. စစ္မစစ္အျငင္းမပြားႀကဘူးလို. ေဒက္တာ ထင္ေအာင္ကေထာက္ျပပါတယ္။

မွန္နန္းရာဇ၀င္ မွာ သီရီေဇယ်ေနာ္ရထာက ဘုရင္ေနာင္ကို ဘုရားေဘးေလာင္းေတာ္ အေနာ္ရထာေစာ လက္ထက္ေတာ္၌လည္း လက္ေဆာင္ေတာ္ျပဳ၍ ရဟႏၱာျမတ္ရွင္ အရဟံနွင္. တကြေတာင္းေသာအခါလည္း စြယ္ေတာ္အစစ္ကိုမရ။ စြယ္ေတာ္ပြားကိုသာ ရေခ်သည္။ ေဘးေလာင္းေတာ္ အေလာင္းစည္သူလက္ထက္ေတာ္၌လည္း တရုပ္ျပည္မွာ ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ခ်ီ၍ေတာင္းေတာ္မူသည္။ စြယ္ေတာ္စစ္ကိုထား၍၊ စြယ္ေတာ္ပြားကိုမွ်မရေခ်။ ယခုမူကား ဘန္းတန္ခိုးလြန္ကဲလွေသာေႀကာင္. ေတာင္းေတာ္ မမူရ။ လြယ္ကာသာ ဆက္ေရာက္လာေပသည္ လို. ေလွ်ာက္ထားေႀကာင္း ဖတ္ရဖူးပါသည္။

အေရးေတာ္ပံုက်မ္းမွာေတာ. သီဟိုဠ္ ဘုရင္က သပိတ္ေတာ္ [ ေက်ာက္သပိတ္ေတာ္] ကိုပို. စစ္ကူေတာင္းပါသတဲ.။ ဘုရင္.ေနာင္က သေဘၤာငါးစင္း စစ္ကူပို.ပါသတဲ. ။ စစ္ကူေရာက္တာနဲ. စြယ္ေတာ္ပြားကို သေဘၤာ တစင္းနဲ. ပို.ပါသတဲ.။ [အဲဒိ စြယ္ေတာ္ပြားကို မွန္နန္းမွာ ... ပတၱျမားေစတီကို ေရႊေစတီမ်ဳီ၊ ေရႊေစတီကို မိုးႀကိဳးေစတီမ်ိဳသည္။ မိုးႀကိဳးေစတီကို ေငြေစတီမ်ိဳသည္။ ေငြေစတီကို၊ ေႀကးေစတီမ်ဳသည္။ စြယ္ေတာ္ပြားတဆူကိုလည္း ပတၱျမားေစတီတြင္ ထည္.ေတာ္မူသည္။ လို. ပဲခူးမဟာေစတီမွာ ဌာပနာမူတဲ.အေႀကာင္း ေတြ.ရပါတယ္။] အေရးကိစၥျပီးေျပေအာင္နိုင္တဲ. အခါမွာေတာ. စြယ္ေတာ္စစ္ကို သေဘၤာသံုးစင္းနဲ. ပိုလိုက္တယ္လို.ဆိုပါတယ္။

ဒါေတြကိုေထာက္ျပန္ေတာ. သီဟိုဠ္ကိုသာ ဗုဒၶရဲ.စြယ္ေတာ္ေရာက္ရိုးမွန္ရင္ အဲဒိစြယ္ေတာ္ဟာ စစ္ကိုင္းက ေကာင္းမႈေတာ္ေစတီေတာ္ႀကီးမွာ ကိန္း၀ပ္စံပယ္ေတာ္မူေနျပီလို.ကိန္းေသေျပာရေတာ.မလိုပါဘဲ။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ. ။ မႏၱေလး စစ္ကိုင္းဘက္ေရာက္ရင္ ေကာင္းမႈေတာ္ေစတီကိုေတာ. သြားဖူးလိုက္ႀကပါဦး။ က်ေနာ္ေတာ. ဒီတေခါက္မံုရြာအျပန္ ေကာင္းမႈေတာ္ေသတီေတာ္ႀကီးကို ၀င္ဖူးပါတယ္။ ထိုင္ျပီး ၀တ္ျပဳဦးတိုက္တယ္ဆိုရင္ပဲ ေစတီမွာ ဌာပနာထားေတာ္မူတဲ. စြယ္ေတာ္ဟာ အစစ္လား၊ အပြားလား က်ေနာ္.အတြက္ အေရးမပါေတာ.ပါဘူး။ အေရွ.ေတာင္အာရွ နဲ. ေတာင္အာရွမွာ ျမန္မာေတြ ေခါင္းေထာင္ ေခါင္းေမာ. ရင္ေကာ.နိုင္ခဲ.တဲ.သမိုင္းဟာ အာရံုထဲမွာ တလက္လက္ တဖ်ပ္ဖ်ပ္ ထြန္းပလာပါတယ္။ ဒုတိယအႀကိမ္ က်ေနာ္ဦးတိုက္လိုက္ခ်ိန္မွာေတာ. ေခါင္းေလာင္းထိုးသံလြင္လြင္ကို က်က္သေရ ရွိစြာက်ေနာ္ႀကားလိုက္ရပါတယ္။ အဲဒိေခါင္းေလာင္းထိုးသံနဲ.အတူ သီရီေဇယ်ေနာ္ရထာက ဘုရင္ေနာင္ကို ေလွ်ာက္ထားခဲ.တဲ. စကားကိုလည္းက်ေနာ္ျပန္ႀကားေယာင္လာပါတယ္။ "ေတာင္းေတာ္မမူရ လြယ္ကာသာ ဆက္ေရာက္လာေပသည္" လို. သီရီေဇယ်ေနာ္ရထာက အဆံုးသတ္လိုက္ခ်ိန္မွာေတာ. တတိယအႀကိမ္ က်ေနာ္ ၀ပ္ပ်ဦးတိုက္ေနပါျပီ ။ က်ေနာ္ရင္ထဲ ပီတိအဟုန္ဟာ လိႈင္းတံပိုးေတြလိုလွိမ္.လွိမ္.တက္လာပါတယ္။ ဒီပီတိကေတာ. တျခားမဟုတ္ပါဘူး။ အ မ်ီဳး သား ဇာ တိ မန္ နဲ. ဖူး ရ ျခင္း ဆို တဲ. ပီ တိ ပါ ပဲ ။ ။

ျပီးပါျပီ ။ ။

ကုသိနာရံု မွ သီဟို၊ သီဟိုမွျမန္မာ (တတိယကိုင္း)

ကုသီနာရံုမွ သီဟိုဠ္ ၊ သီဟိုဠ္မွ ျမန္မာသို. ၃


ဒါအျပင္ နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္နဲ. ဘုရင္ရဲ.ဆက္ဆံေရးဟာလည္း ရာထူးခံ ဆက္ဆံေရးမွ်သာမက ပုဂၢိဳလ္ေရးဆက္ဆံေရးအထိ နက္ရိွုင္းေနလိုပါဘဲ။ နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္ရဲ.သမီေတာ္ကို မင္းသမီတပါးအျဖစ္ ဘုရင္ကေမြးစားခ်ီးေျမွာက္ထားပါတယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာ ဘုရင္.ေနာင္ရဲ.သာသနာေရးစြမ္းေဆာင္ရည္နဲ. တိုက္ရည္ခိုက္ရည္တို.ဟာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြႀကားမွာ ေက်ာ္ေဇာကိတၱိႀကီးမားေနျပီလည္း ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ စစ္ေရး၊ စီးပြားေရး ၊ အားေကာင္းျပီး သာသနာထြန္းကားတဲ. အျပည္ျပည္ကေလးစားခန္.ညားရတဲ. ႏိုင္ငံျဖစ္ေနပါတယ္။ သံတမန္ဆက္ဆံေရးအရ ရင္းႏွိးခ်စ္ခင္မႈကိုထူေထာင္ႏိုင္တဲ.အခါ နန္းရင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ဘရင္.ေနာင္အပၚ ေလးစားယံုႀကည္လာတယ္ဆိုတဲ. အခ်က္ဟာ သမိုင္းဆိုင္ရာ ယုတၱိေရးရာအရ ခိုင္လံုလာပါတယ္။ ဒါေႀကာင္.လည္း ေဒါက္တာထင္ေအာင္က နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္ႀကီးဟာ သူ.ဘုရင္ ခရစ္ယန္ဘာသာျဖစ္ေနတဲ.အတြက္ စိတ္မခ်မ္းသာဘူး။ ဒါေပမယ္. ပုဂၢိဳလ္ေရးခင္မင္မႈအရလည္း သံေယာဇဥ္ကရွိ။ တခါ ဘုရင္.ေနာင္ကိုလည္း ဗုဒၶဘာသာမင္းတပါးအေနနဲ. ေလးစား။ ဒီလိုစိတ္ပဋိ ပကၡ ရွိေနခဲ.ပံုရတယ္လို. ေရးခဲ.ပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္း ကႏၵီဘုရင္က တျခားသူပုန္ေတြနဲ.ေပါင္းျပီးကိုလံဘိုကိုသိမ္းတဲ.အခါ ေကာတီဘုရင္နဲ. နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္တို.က ဘုရင္.ေနာင္ကို စစ္ကူလွမ္းေတာင္းပါတယ္။ ဘုရင္.ေနာင္ကလည္း အေကာင္းဆံုးတပ္ေတြကိုပို.ျပီး သီဟိုဠ္ အရးမွာ ေကာတီဘုရင္ဘက္က ၀င္တိုက္ေပးပါတယ္။ အေရးျပီဆံုးေတာ. ဘုရင္နဲ. နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္တို.က ေက်းဇူးဥပကာယတင္ေသာအားျဖင္. ဘုရင္.ေနာင္ကို စြယ္ေတာ္ ၊ သပိတ္ေတာ္တို.နွင္.အတူ နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္ရဲ.သမီး ဘုရင္.ရဲ.ေမြးစားသမီေတာ္ကို ဆက္သပါတယ္။ [ ဘုရင္.ေနာင္ကိုဆက္သတဲ.စာရင္း ေပမူ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ရွိပါသည္။]

ေနာင္မွာ ကႏၵီဘုရင္ကလည္း ဘုရင္.ေနာင္ဆီကို သံတဖြဲ.ေသလႊတ္ျပီး ေကာတီဘုရင္ကဆက္သတဲ. စြယ္ေတာ္ဟာ အစစ္မဟုတ္ဘဲ အပြားသာ ျဖစ္တဲ.အေႀကာင္း ၊ သူ.ဆီမွာသာ အစစ္ရွိေႀကာင္းနဲ. စြယ္ေတာ္အစစ္ကိုေရာင္းလိုပါေႀကာင္း ကမ္းလွမ္းပါေသးတယ္။ ဘုရင္.ေနာင္က သံအဖြဲ.ကို လက္ခံေတြဖို. ျငင္းဆိုပါတယ္။ ကႏၵီဘုရင္ဟာ သီဟိုဠ္ ဘုရင္အစစ္မဟုတ္ဘူး။ ဗုဒၶဘာသာစစ္စစ္လည္း မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ. အေႀကာင္းျပခ်က္နဲ. မေတြ.တာပါ။ ဒီေတာ. ကႏၵီဘုရင္ကလည္း စြယ္ေတာ္ေစတီတဆူတည္းျပီး အဲဒိေစတီအနီး စြယ္ေတာ္တိုက္မွာ သူအစစ္ပါလို.ေျပာတဲ. ဗုဒၶစြယ္ေတာ္ကိုျပထားပါတယ္။ အဲဒီစြယ္ေတာ္ကို ျမန္မ သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းဖူးျမင္ဖူးပါတယ္။ ဆင္စြယ္ပါ လို. သူ.ရဲ.နယ္လွည္.ရာဇ၀င္မွာ ေဒါက္တာသန္းဖြန္းေရးတာဖတ္ဖူးပါတယ္။

အဲဒိ သီဟိုဠ္ကဆက္သတဲ. စြယ္ေတာ္အစစ္ကို ဘုရင္.ေနာင္က ပဲခူးမွာကိုးကြယ္ပါတယ္။ ေနာင္ နတ္သွ်င္ေနာင္က ေတာ္ငူပင္.ျပီကိုးကြယ္ျပန္ပါတယ္။ အေနာ္ဖက္လြန္မင္း လက္ထက္မွာေတာ. အင္း၀ကို.ပင္.ပါတယ္။ သာလြန္မင္းလက္ထက္ေရာက္မွ အဖိုးဘုရင္.ေနာင္နဲ. အကို အေနာက္လြန္တို.ရဲ. ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ျဖည္.ဆည္းေသာအားျဖင္. ေစတီႀကီးတဆူတည္ျပီး စြယ္ေတာ္ကိုဌာပနာပါတယ္။ အဲဒီ ေစတီပံဳအတြက္ အဖြဲ.တဖြဲ.ကို သီဟိုဠ္အႏုရာဓပူရလႊတ္ျပီးပံုယူပါတယ္။ အဲဒိ ေစတီႀကီးကေတာ. ယခုစစ္ကိုင္းက ေကာင္းမႈေတာ္ ေစတီႀကီးပါပဲ။ အမ်ားျမင္တဲ. သားျမတ္ပံု မဟုတ္ပါဘူး။ စပါးစုပံုျဖစ္ပါတယ္။။ ။။


ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။ ။

ကုသိနာရံုမွ သီဟို ၊ သီဟိုမွျမန္မာသို. (ဒုတိယပိုင္း)

ကုသီနာရုံမွ သီဟိုဠ္ ၊ သီဟိဠ္မွ ျမန္မာသို. [ဒုတိယပိုင္း]

ဂိုအာဘုရင္ခံကလည္း သူ.ဘ႑ာတိုက္ျဖည္.ဆည္းဖို.အတြက္ ျမန္မာဘုရင္ရဲ. ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို သိပ္စိတ္၀င္စားပါတယ္။ ဒါေပမယ္. ဂိုအာက ခရစ္ယန္ဂိုဏ္းခ်ဳပ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးကေတာ. စြယ္ေတာ္ကို မေရာင္းခ်င္ပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ အထြတ္အျမတ္ထားတဲ. စြယ္ေတာင္မွပဲ ရိုမန္ကက္သလစ္ ဘုရားေက်ာင္းရဲ. အင္အား အစြမ္းကို မခံနိုင္ေပဘူးဆိုတာ သီဟိုဠ္နဲ. အေရွ.ေတာင္အာရွနိုင္ငံသားေတြကို ဂိုဏ္းခ်ဳပ္ႀကီးကျပသခ်င္ပါတယ္။ ေပၚတူဂီစစ္ဗိုလ္ေတြကေတာ. ဘုရင္ခံကို ေထာက္ခံႀကေပတာေပါ.။ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာင္စီမွာ မဲခြဲေတာ. ဂိုဏ္ခ်ဳပ္ဘန္းေတာ္ႀကီး ရႈံးပါတယ္။ သူက ဂိုအာ ဘုရင္ခံကို ေလာဘႀကီးသတဲ. ။ စြပ္စြဲပါတယ္။ ဘာသာေရးအရ က်ဥ္မယ္လို.လည္းျခိမ္းေျခာက္ပါေသးတယ္။ ေနာက္တေန. နံနက္ေရာက္ေတာ. ျမိဳ.ေတာ္ရဲ.အလယ္ေခါင္၊ ခရစ္ယန္ဘုရားေက်ာင္းႀကီးရဲ.ေရွ. ၊လူသူအမ်ားရွ.ေမွာက္မွာ ဂိုဏ္းခ်ဳပ္ႀကီးက စြယ္ေတာ္ကို ေျမွာက္မျပသျပီး စိစိညက္ညက္ေက်ေအာင္ ထုေခ်ပစ္လိုက္ပါေတာ.တယ္။ အဲဒိ လူအုပ္ႀကီးထဲမွာ ျမန္မာ အ၀ယ္ေတာ္ အဖြဲ.၀င္ေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ္. ျမန္မာေတြရဲ.စိတ္ထဲမွာ ထိထိခိုက္ခိုက္မရွိလွပါဘူး။ အေႀကာင္းကေတာ. ေကာ.တီနန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္ဆီက သတင္းစကားကို သူတို.ရျပီးျဖစ္လို.ပါ။ သတင္းစကားက ဒီလိုပါ ။

စြယ္ေတာ္ကို ေန.စဥ္ထိန္းသိမ္းေစာင္.ေရွာက္ရတဲ. ဆရာေတာ္ႀကီးဟာ သူခိုးသူ၀ွက္ အႏၱရာယ္က ကာကြယ္ဖို. စြယ္ေတာ္ပြားတဆူကို စီမံထားပါသတဲ။ ဓမၼပါလရဲ.အထိန္းေတာ္ အမတ္ႀကီးယူသြားခဲ.တာ အဲဒိစြယ္ေတာ္ပြားပါ။ အစစ္ကသီဟိုဠ္မွာဆက္ရွိပါေသးတယ္လို.နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္က ျမန္မာေတြစြယ္ေတာ္အ၀ယ္သြားမွန္းသိေတာ.အေႀကာင္းႀကားတာပါ။ တဆက္တည္း စြယ္ေတာ္အစစ္ကိုလာေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ဖို.လည္းဖိတ္ႀကားလိုက္ပါတယ္။

ဒါနဲ. ျမန္မာအ၀ယ္ေတာ္အဖြဲ.ဟာ ေကာ.တီကို ခရီးဆက္သြားပါတယ္။ ေကာ.တီဘုရင္နဲ.သာမက ေန.စဥ္နိုင္ရဲ. အေရးကိစၥေတြကို စီမံခန္.ခြဲေနတဲ. နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္ႀကီးနဲ.လည္း မိတ္ေဆြရင္းခ်ာ ဆက္ဆံေရးကိုထူေထာင္နိုင္ခဲ.ပါတယ္။ အဲဒိေနာက္ ဘုရင္.ေနာင္က ေကာ.တီဘုရင္ကို သီဟိုဠ္ရဲ.မင္းအျဖစ္တရား၀င္ အသိမွတ္ျပဳျပီး လက္ေဆာင္ပဏၰာနဲ.တကြ သံအဖြဲ.ကို ေစလြတ္ပါတယ္။ မဟာမိတ္ဖြဲ.ႀကပါတယ္။

သီဟိုဠ္နဲ.ဆက္ဆံေရးဟာ ဘုရင္နဲ.ဆက္ဆံေရးသာမက နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္နဲ. ဆက္ဆံေရးဟာလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာေႀကာင္.လည္းဆိုေတာ. ဘုရင္က ခရစ္ယန္ျဖစ္ျပီး နန္းရင္း၀န္ခ်ဳပ္က ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ေနလိုပါပဲ။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္ ။

ကုသိနာရံုမွ သီဟို ၊ သီဟိုမွျမန္မာသို.

ကုသိနာရုံမွ သီဟို၊ သီဟိုမွ ျမန္မာသို.

ရွင္သာရိပုတၱရာ နဲ. ရွင္ေမာဂၢလန္တို. ပရိနိဗၢာန္စံေတာ္မူႀကတဲ.အခါ ဘုရားရွင္ကိုယ္တိုင္က ရွင္သာရပုတၱရာရဲ. ဓာတ္ေတာ္ေတြကို သာ၀တၳိျပည္မွာ။ ရွင္ေမာဂၢလန္ရဲ.ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ရာဇျဂိဳလ္ျပည္ေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာ္းေတာ္ တံခါးမုခ္၀မွာေစတီတည္ေစေတာ္မူတယ္လို. ဆိုပါတယ္။

ဒီဓာတ္ေတာ္ကို လန္ဒန္ျမိဳ.က ၀ိတိုရိယနဲ. အဲလ္ဘတ္ျပတိုက္ေတြမွာ သိမ္းဆည္းထားခဲ.ဖူးျပီး သီဟိုဠ္[ယခု သီရိလကၤာ] ကတဆင္. အိႏိၵယကိုျပန္ပို.ေစတီတည္ ဌာပနာပါတယ္။ အဲ.ဒိတုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုလည္း အဲ.ဒိဌာပနာပြဲကိုတက္ေရာက္ခဲ.ပါေသးတယ္။

ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၢာန္စံလြန္ေတာ္မူေတာ.လည္း ဘုရားရဲ.ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ဆယ္ပံုပံုျပီး ဘုရားရွင္ သီတင္းေတာ္မူခဲ.ဖူးတဲ. တိုင္းျပည္အရပ္ရပ္ကမင္းေတြကို ေပးအပ္ခဲ.တယ္လို. ဆိုပါတယ္။ ဒီဓာတ္ေတာ္ေတြကိုလည္း ဌာပနာ ေစတီတည္ႀကတာပါပဲ။ ဒီကစလို. ေစတီနဲ. ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ကိုးကြယ္တဲ.အေလ. ျဖစ္ေပၚလာခဲ.တယ္လို. အေနာက္တိုင္း ဗုဒၶဘာသာ ပညာရွင္တခ်ဳိ.က ဆိုႀကပါတယ္။

အဲဒိ တည္ခဲ.တဲ.ေစတီေတြအနက္ တခ်ိဳ.အနည္းငယ္ကိုပဲ ေခတ္သစ္သမိုင္းပညာအရ အေထာက္အထားအခိုင္အလံုနဲ. ေဖာ္ထုတ္လို.ရျပီး အမ်ားစုကေတာ. ဆိုင္ရာေစတီဘုရားသမိုင္းအရပဲ ဒီဘုရားမွာျဖင္.စြယ္ေတာ္၊ ဓာတ္ေတာ္ေတြကို ဌာပနာထားခဲ.တယ္လို.သိရတာမိ်ဳးျဖစ္ပါတယ္။ အေထာက္အထားအခိုင္အလံုနဲ. ေျပာလိုရနိုင္တာမ်ိဳးက ရွားပါတယ္။

အဲဒိ ဓာတ္ေတာ္အံေတာ္ေတြအနက္ လက္၀ဲေအာက္စြယ္ေတာ္က ျမန္မာျပည္နဲ.ပတ္သက္လာပါတယ္။ ဒီလိုပါ။

ဘုရားရွင္ရဲ. စြယ္ေတာ္ေလးဆူအနက္ လက္၀ဲေအာက္စြယ္ေတာ္ျမတ္ကို ရွင္သာရိပုတၱရာရဲ.တပည္. ေခမာ အမည္ရွိရဟႏၱာအရွင္ျမတ္က အေလာင္းေတာ္ ေတေဇာဓာတ္ေလာင္ကၽြမ္းေနခိုက္ တန္ခိုးနဲ.ယူေဆာင္ျပီး ကလိဂၤတိုင္း ၊ ဒႏၱပူရျပည္.ရွင္ ဘုရင္ျဗဟၼဒတ္မင္းကို ဆက္ုသခဲ.ပါတယ္။ အဲ.ဒိေနာက္ ကလိဂၤရာဇာမင္း ၊ အဲဒိမင္းရဲ.သားသုနႏၵာ ၊ ေနာက္ ဂဟသီ၀မင္း ၊ အဲဒိကတဆင္. ပါ႗လိပုတ္ျပည္ ပ႑ဳရာဇာမင္းဆီေရာက္၊ တခါ ပ႑ဳရဇာမင္းက ျပန္အပ္လို. ဂုဟသီ၀မင္းျပန္ေရာက္ပါတယ္။ ဒီမင္းမွာ ေဟမမာလာဆိုတဲ. သသမီေတာ္တပါရွိပါတယ္။ သူနဲ. ဥေဇၹနီျပည္ရွင္မင္းႀကီးရဲ.သားေတာ္ ဒႏၱကုမာရတို.လက္ႀကပါတယ္။ သူတို.နွစ္ေရာက္က စြယ္ေတာ္ကို သီဟိုဠ္ကိုပင္.သြားႀကျပီး မဟာေသနမင္းရဲ.သား ကိတၱိသီရိေမဂလက္ကို အပ္လိုက္ရာက ေနာင္မွာ သီဟိုဠ္စြယ္ေတာ္ရယ္လို. လူသိမ်ားထင္ရွားလာခဲ.တာပါပဲ။

ျမန္မာျပည္မွာ စြယ္ေတာ္အစစ္ရွိတယ္လို. ပညာရွင္တခ်ိဳ.က ေျပာဆိုႀကတဲ.စြယ္ေတာ္ဟာ ျမတ္စြာဘုရားသခင္ရဲ.လက္၀ဲေအာက္စြယ္ေတာ္ျဖစ္တဲ. အဲဒိ သီဟိုဠ္စြယ္ေတာ္ကိုရည္ညြန္းေျပာဆိုႀကတာျဖစ္ပါတယ္။

သီဟိုဠ္စြယ္ေတာ္နဲ. ျမန္မာတို.ဆက္စပ္လာမိပံုကိုေျပာရရင္ ဆင္ျဖဴမ်ားရွင္မင္းတရာႀကီးလို.ျမန္မာ.သမိုင္းစာအုပ္မ်ားမွာ အမည္တြင္တဲ. ဘုရင္.ေနာ္က စရမွာပါ။ ဘုရင္.ေနာင္က တပင္ေရႊထီးကိုဆက္ခံပါတယ္။ တပင္ေရႊထီးက ဘာသာေရးကိုသိပ္စိတ္မ၀င္စားလွေပမယ္. ဘုရင္.ေနာင္ကေတာ. အေနာ္ရထာ၊ က်န္စစ္သား မင္းမ်ားလက္ထက္ကလို အေရွ.ေတာင္အာရွမွာ ေထရ၀ါရဗုဒၶသာသနာျပန္.ပြားဖို. သူ.တာ၀န္ရယ္လို. သေဘာထားခဲ.တဲ.မင္း ျဖစ္ပါတယ္။ "ယခု မိုးနဲေစာ္ဘြား ငယ္သည္ အတတ္အလိမၼာ အေျမာ္ျမင္မရွိ၍ မွားျငားေသာ္လည္း ငါဘုရားဆုကိုေတာင္းေတာ္မူေသာ မင္ဧကရဇ္ျဖစ္ေတာ္မူသည္။ မိုးနဲေစာ္ဘြား စည္းစိမ္အသက္ကိုဖ်က္ဆီေတာ္မမူျပီ။ မွာျငားေသာ္လည္း ငါခြင္.လြတ္သည္။" လို.မွန္နန္းမွာေရးခဲ.သလို သူ.ကိုယ္သူ ဘုရားဆုပန္တဲ. မင္းဧကရဇ္ရယ္လို.ညြန္းဆိုေလ.ရွိတဲ. မင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ကာလမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျငိမ္းခ်မ္းတဲ.ကာလမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေဒသေတြကို သြားတဲ.အခါတိုင္း ဘုရားတည္ ေက်ာင္းေဆာက္ေလ.ရွိတဲ. မင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။
စစ္ေရးကိစၥစဥ္းစားရာမွာေတာင္ သာသနာအေႀကာင္းျပစဥ္းစားေလ.ရွိတဲ. မင္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သကၠရာဇ္ ၉၂၅ ခုႏွစ္ ယိုးဒယား{ထိုင္း}ကို ခ်ိတက္တိုက္ခိုက္တဲ.အခါ " စည္းစိမ္မပ်က္ အသက္မေသရွိပါမည္.အေႀကာင္းကို ခြင္.ျပဳေတာ္မူပါ။ ကၽြႏ္ုပ္သစၥာေတာ္ကိုခံ၍ ေျခေတာ္ရင္းမွာေနပါမည္။ ကၽြႏ္ုပ္သား ျဗမဟိန္ကိုမူကား ယိုးဒားျမိဳ.ကို သနားေတာ္မူ၍ အစဥ္မပ်က္ မင္းျပဳပါေစ" လို. ယိုးဒယားဘုရင္က ေလွ်ာက္ထား လက္နက္ခ်ပါတယ္။ ဒိေတာ. ဘုရင္.ေနာင္က ယိုးဒယား ျမိဳ.ကိုလည္း သာသနာေတာ္ျမတ္ တည္ေနရာျဖစ္၍ ဘုရား၊ ဂူ၊ ေက်ာင္း၊ အရိယာသံဃာမ်ားရွိသည္။ ထို အရယာသံဃာတို.သည္ ယိုးဒယားျမိဳ.ကို ငါ၀န္းရံေတာ္မူသည္မွစ၍ အလြန္က်ဥ္းေျမာင္းလွေပသည္။ ယင္းသို.ျဖစ္ေသာေႀကာင္. ယိုးဒယားမင္းက ေလၽွာက္လာသည္.အတိုင္း ငါခြင္.ျပဳေတာ္မူမည္ ႀကံသည္။ ပသို.ထင္ႀကသနည္း ဟု ညီေတာ္ ၊ သားေတာ္၊ မႈးေတာ္ ၊မတ္ေတာ္အေပါင္းကို တိုင္ပင္ခဲ.တဲ. စကါးလည္း စာတင္ထားတာရွိပါတယ္။ ဒါေႀကာင္. သီဟိုဠ္ဘုရင္ဆီမွာ ထိမ္းသိမ္းထားတဲ. ဗုဒၶရဲ.စြယ္ေတာ္၊ သပိတ္ေတာ္ တိုကို ပ်က္ဆီးမယ္.အေရးက ကာကြယ္ေစာ္.ေရွာက္ဖို. သူ.တာ၀န္ျဖစ္ေပတယ္လို. ဘုရင္.ေနာင္ စဥ္းစားပံုရတဲ.အေႀကာင္း ေဒါက္တာထင္ေအာင္ေရးခဲ.တာ မလြန္တန္ရာပါဘူး။

ဘာေႀကာင္.လည္းဆိုေတာ. အဲဒိအခ်ိန္မွာ သီဟိုဠ္ကို ေပၚတူဂီက နယ္ခ်ဲ.တာေႀကာင္. ၀ါးအစည္းေျပသလို ေျပေနတဲ.အခိ်န္ျဖစ္လို.ပါ။ နယ္စား ပယ္စား ႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြအျဖစ္ ကြဲျပားႀကတာပါ။ အဲဒိထဲက ထင္ရွားတဲ.သံုးနယ္ကေတာ. ေကာတီ ၊ ကႏၵီနဲ. ၊ ဂ်က္ဖ္နာတို.ပါပဲ။ စြယ္ေတာ္နဲ. သပိတ္ေတာ္ျမတ္ေစတီဟာ ေကာတီဆိုတဲ. ေရွးေဟာင္းျမိဳ.ေတာ္မွာရွိပါတယ္။ ေပၚတူဂီေတြက ေကာတီနဲ. မိုင္နည္းနည္းပဲေ၀းတဲ. ကိုလံဘိုမွာ ဆိပ္ကမ္းျမိဳ.တည္ေနပါျပီ။ အဲဒိအခိ်န္မွာ ေကာတီဘုရင္က ဓမၼပါလပါ။ ဒါေပမယ္. အရြယ္မေရာက္ေသးတာမို. အထိန္းေတာ္ထားျပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေနရပါတယ္။ ေပၚတူဂီေတြက ဓမၼပါလငယ္စဥ္မွာပဲ ဩဇာလႊမ္းမိုးျပီး ခရစ္ယန္ဘာသာ၀င္အျဖစ္ သြတ္သြင္းလိုက္ပါတယ္ ။ သီဟိုဠ္ျပည္သူေတြက ဓမၼပါလကို ဗုဒၶရဲ. စြယ္ေတာ္၊သပိတ္ေတာ္တို.ကိုထိန္းသိမ္းေစာင္.ေရွာက္သူလို.သေဘာထားႀကေပမယ္. ေပၚတူဂီေတြကေတာ. သူဟာ ေပၚတူဂီဘရင္ရဲ. လက္ေအာက္ခံ ခရစ္ယန္ဘာသာ၀င္ ဒြန္ဂြ်န္လို.ပဲသေဘာထားပါတယ္။

ဓမၼပါလည္း အရြယ္ေရာက္လာေရာ သူ.အထိန္းေတာ္ခမ်ာလည္း ေပၚတူဂီေတြရဲ. မ်က္နွာသာ အေပးခံရမႈ ေလွ်ာ.လာပါေတာ.တယ္။ ဒီေတာ. ဘုရင္.အထိန္းေတာ္ႀကီးဟာ ေျမာက္ပိုး တမီလ္းနယ္ ဂ်က္ဖ္နာျမိဳ.ကိုထြက္ေျပးပါတယ္။ အဲဒိလို ထြက္အေျပးမွာ ဘုရင္.နာမည္အသံုးျပဳျပီး ဗုဒၶစြယ္ေတာ္ကို ယူသြားပါသတဲ.။ ဘာ.ေႀကာင္.လည္းဆိုေတာ. စြယ္ေတာ္နဲ. သပိတ္ေတာ္ကို ေသာင္.ေရာက္ေသာသူသည္ သီဟိုဠ္ကိုလည္း အုပ္ခ်ဳပ္ရလိမ္.မည္ လို. သီဟိုဠ္သားေတြက ယံုႀကည္ႀကလို.ပါပဲ။

ေပၚတူဂီေတြက တမီလ္နယ္ကိုတိုက္ျပီး ဂ်က္ဖ္နာဘုရင္ကို ဖမ္းတဲ.အခါ အဲဒိအထိန္းေတာ္ႀကီးႏွင္.တကြ စြယ္ေတာ္ကိုပါ ဖမ္းဆီးသိမ္းယူပါတယ္။ ျပီးေတာ. အႏၵိယႏိုင္ငံက သူတို.ရဲ.ျမိဳ.ေတာ္ ဂိုအာ {Goa} ကိုယူသြားႀကပါတယ္။

ဒီသတင္းကို ဘုရင္.ေနာင္ႀကားေရာ စြယ္ေတာ္ကို အ၀ယ္ေတာ္လြတ္ဖို.စီစဥ္ပါေတာ.တယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲေပးရေပးရ ၀ယ္နိုင္တဲ အခြင္.အာဏာအလံုးစံုကို အ၀ယ္ေတာ္အဖြဲ.ကိုႏွင္းအပ္ပါတယ္။ ေပၚတူဂီေလွတစင္းကိုငွားျပီး ရတနာပစၥည္းေတြတင္ပါတယ္။ ဂိုအာကို အ၀ယ္ေတာ္အဖြဲထြက္လာႀကပါတယ္။ ။


ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္ ။ ။



မူရင္းေရးသာသူ တင္ေမာင္သန္း [ သခင္ႏိုင္ငံေတာ္] မွ မွ်ေ၀ပါသည္။။